Beroepsziekten.nl

Gezondheid

Lichamelijke belasting; Tillen

• Het werk is lichamelijk zwaar belastend, Fysieke belasting is een hoog arbeidsrisico
• Statische belasting; - tijdens het sturen (rug, arm en schouder)
• tijdens tillen, laden en lossen: rug-, arm- en schouderbelasting
• Dynamische belasting bij tillen, duwen en trekken, reiken, dragen, hurken, knielen, schokken, trillingen  
• Tillen, duwen en trekken van brancards/ transfers van patiënten
• Hoger of lager zetten van de stretcher terwijl patiënt erop ligt, Van de grond tillen van een patiënt, Tillen vanaf stoel naar bed of brancard
• Manoeuvreren met brancardstretcher over ongelijke ondergrond, traptransport
• Beperkte of ongunstige werkruimte, transportroute, traptransportBijzondere situaties (ongevallen, autowrakken, etc)
• Tillen van objecten/ hoge gewichten; brancard, couveusebrancard, koffer, zuurstofflessen, etc
• Acuut in actie moeten komen (niet “warm” zijn); onvoldoende voorbereid zijn op zware inspanning
• Meer klachten door toename van de gemiddelde leeftijd, meer vrouwen op de ambulance, weinig aandacht voor belasting/belastbaarheid

Geluid

• Rijden met ingeschakeld akoestisch signaal
• Motor en andere draaiende onderdelen van de ambulance
• Verkeerslawaai

Trillingen

Lichaamstrillingen door rijden op oneffen ondergrond

Toxische stoffen

• Dieseluitlaatgassen
• Incidenteel; blootstelling aan dieselolie, smeerolie, afgewerkte olie
• Gebruik oplosmiddelen voor schoonmaken handen

Veiligheid

• Struikelen, uitglijden, stoten, pletten, knellen
• Werk langs de weg (ongevalrisico)
• Agressie en onveiligheid is een toenemend arbeidsrisico
• Agressie en onveiligheid in het omgaan met patiënten, hun familie en/of bekenden
• Agressie kan bestaan uit fysiek, psychisch of verbaal geweld; (uitschelden, bedreigd of vernederd of gepest worden, seksuele intimidatie, geslagen of geschopt of overvallen worden)
• Onveilige werksituaties; bij uitgaansgelegenheden, bij situaties waarbij omstanders veel drank op hebben, bij gedwongen opnames, oppakken van persoon op straat, soms ook diabetici met verstoorde suikerspiegel
• Onveilige werksituatie door weggebruikers; hinderen van de ambulance om door te rijden, gevaarlijk dicht langs noodsituaties rijden, etc
• Verbale agressie; 90% van de ambulancemedewerkers heeft hier ervaringen mee
• Fysieke agressie; 50% van de ambulancemedewerkers heeft hier ervaring mee

Welzijn

Psychische belasting en werkdruk

• Werkdruk; lange werkdagen en hoge tijdsdruk
• Tijdsdruk door vertraging (files), Combinatie tijdsdruk (stress) en emoties, Verantwoordelijkheidsdruk
• Hoog arbeidsrisico dat continue aanwezig is
• Door aard van het werk (omgaan met ziekte, lijden en dood) en de werkomstandigheden (onregelmatige diensten, wisselende werklast, hoge eisen vanuit de medewerkers zelf, etc.)
• Moeilijk transport (zware traumata, terminale patiënten, patiënten met kanker, etc)
• Personeels- en ambulancegebrek
• Gevoel van lage waardering (afnemende motivatie)
• Frustraties op diverse terreinen; materiaaldefecten, reorganisaties en/of fusies, ontbreken toekomstperspectief
• Door rijden met ingeschakeld akoestisch signaal
• Avond-, nacht- en weekenddiensten
• Onregelmatig werk en roosters; Rust versus actie, slaapverstoring bij slaap- of piketdiensten, snelle opvolging van meldingen, scholing tussen het werk door

Traumatische ervaringen

• Hoog arbeidsrisico
• Blootstelling aan schokkende en/of ingrijpende gebeurtenissen; Emotionele problemen (cynisme, intense woede en irritaties, angst en gevoelens van onveiligheid, hulpeloosheid), Lichamelijke klachten, Psychische stoornissen (Posttraumatisch Stress Syndroom/ PTSS en depressie), Ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid
• Van de ambulancemedewerkers heeft de afgelopen vijf jaar 85% een traumatische ervaring gehad
• Vijf tot 15% van deze medewerkers heeft ernstige problemen met het verwerken van traumatische ervaringen

Preventie:

Minder fysieke belasting en lichter werk door

• Goede cabine-ergonomie, Goede instelbare stoel en stuur
• Betere inzet van hulpmiddelen voor tillen, laden en lossen
• Inrichting ambulance en de brancards ergonomisch aanpassen; gewicht van de spoedkoffer (rugzak i.p.v. spoedkoffer), verrijdbaarheid van de brancards, verstelling van de zit-/werkplek, etc
• Afspraak met brandweer (inzet hoogwerker), Afspraak met politie over transfers
• Gezond roosteren, Werken met meer mensen, Inzet/ oproepen tweede ambulance
• Deelname aan fitness, bedrijfsvolleybal, bedrijfsfiets gebruiken
• Regelmatige fysieke check up (PAGO)
• Tilinstructies, gebruik van nieuwe hulpmiddelen, rugscholing/-training
• Bij spoedeisende hulp “warming-up” in minivorm en goed warm houden van de romp/ goede werkkleding

Minder blootstelling aan lawaai en trillingen door

• Geluids- en trillingsarme ambulance, Goede afgeveerde stoel
• Regelmatig onderhoud van de ambulance

Veiligheid

Minder agressie en onveiligheid door

• Meer aandacht voor agressie en onveiligheid in werkoverleg, Teambuilding
• Meer aandacht in de opleiding voor agressie en onveiligheid
• Gebruik maken van het Bedrijfs Opvang Team (BOT) bij agressie en onveiligheid
• Gedragscodes en training “Agressie en onveiligheid”
• Cursus “Omgaan met agressie en verbaal geweld” (SOVAM cursus)
• Betere balans tussen de training, inzet en opvang (zonder daarbij de hulpverlening aan te tasten)
• Alarm(code) in de ambulance
• Meldingsprocedure ongewenste discriminatie

Welzijn

Minder psychische belasting en werkdruk door

• Werkdruk; goede planning en organisatie
• Aandacht voor overleg op het werk, Invoeren van werkoverleg, Scholing clusteren
• Clusteren van A-ritten (besteld vervoer) en B- ritten (onregelmatige)
• Definiëren/ protocolleren van de B-dienst (Vastleggen wat men wel en niet mag doen)
• Cyclisch werkrooster (voor langere tijd zekerheid over roosteropbouw)
• Een aangepast rooster draaien; gezond roosteren, Toepassen van de arbeidstijdenwet
• Inroepen van ondersteuning bij hoge werklast of bijzondere omstandigheden (andere RAV's, Politie of Brandweer)
• Verdelen van de zware ritten over de ambulances
• Instapregeling huisartsenposten (verlicht werkdruk voor volledig opgeleide chauffeurs)
• Specifieke trainingen om psychische belasting beter bespreekbaar te maken
• Cultuur; afspraak = afspraak; einde dienst = einde dienst, open sfeer creëren, versterken van teams, uit de wind houden van collega's, opleiding management

Traumaverwerking door

• Intern gebruik van Opvangprotocol (Er is een Landelijk Protocol Ambulancehulp)
• Evaluaties van ritten, Meer werkoverleg, teambuilding
• Opleiding; Meer aandacht in de opleiding voor traumaverwerking, opleiding SOSA (Stichting Opleiding en Scholing Ambulancehulpverlening), voorlichting, Opvang door collega's
• Meer gebruik maken van het Bedrijfs Opvang Team (BOT), vertrouwenspersonen inzetten
• Inschakeling externe deskundigen (bedrijfs)maatschappelijk werker of psycholoog
• Betere balans tussen de training, inzet en opvang van werknemers in de ambulancezorg (zonder daarbij de hulpverlening aan te tasten)
• Voorlichting en instructie (Brochure traumaverwerking; SOVAM)