Het thema arbovigilantie, waakzaam zijn op nieuwe gezondheidsrisico's door werk is een vervolg op de Heijermanslezing van 14 december 2007 over hetzelfde onderwerp. Door voortdurende veranderingen in werk en werkomstandigheden ontstaan nieuwe arbeidsgerelateerde gezondheidsrisico's en mogelijk ook nieuwe beroepsziekten.
Uit onderzoek blijkt dat sociale partners en overheid grote behoefte hebben aan vroegtijdig, specifieke kennis over nieuwe risico's. Waar kennis daarover tekort schiet worden kansen voor interventie en preventie gemist. Hoewel veel energie gestopt wordt in risicobeoordeling om de risico's van nieuwe technologieën te beheersen, lijkt het verstandig complementair hieraan ook te letten op het optreden van nieuwe en ongewenste bijwerkingen van arbeid op de gezondheid.
In dit themarapport wordt voor nieuw risico de omschrijving van de European Agency for Safety and Health at Work gehanteerd:
• Een voorheen onbekend risico dat wordt veroorzaakt door nieuwe processen, nieuwe technologieën, nieuwe typen werkplekken of sociale of organisatorische veranderingen, of
• Een langer bestaand fenomeen dat opnieuw beschouwt een risico vormt door veranderingen in de sociale of publieke perceptie (bijvoorbeeld stress, pesten) of
• Nieuwe wetenschappelijke inzichten die ertoe leiden dat een langer bestaand fenomeen als risico geïdentificeerd wordt
Maatschappelijk is de belangstelling voor het sneller en beter opsporen van nieuwe gezondheidsrisico's met name de afgelopen tien jaar sterk gegroeid. Steeds wordt benadrukt dat het opsporen van nieuwe risico's een proces is met veel onzekerheden, waarbij altijd gebalanceerd wordt tussen een voortvarende en voorzichtige aanpak. De uitdaging is gezondheidsschade door werk vroegtijdig te voorkomen zonder onnodige onrust te creëren. In het rapport worden de verschillende mogelijkheden om nieuwe gezondheidsrisico's door werk op te sporen besproken.
Signalering van nieuwe gezondheidsrisico's door werk: aanzet tot arbovigilantie