Beroepsziekten.nl

Werkzaamheden

De assistent dierverzorger verricht met name de eenvoudige hand- en spandiensten welke voorkomen bij het verzorgen van dieren. De zorg voor hygiene is een belangrijk onderdeel van de functie.
Verzorgen van verblijfruimten van dieren onder meer door:

• schoonmaken (ook hogedrukspuiten) en waar vereist ontsmetten van (binnen en buiten) verblijfruimte(n), water- en voedingsbakken etc.;
• schoonmaken van voorraadbakken, transportbanden, filters etc.;
• verzamelen en afvoeren van mest en ander afval.

Verzorgen van dieren volgens instructies onder meer door:

• assisteren bij het begeleiden, transporteren van binnenkomende dieren naar de verblijfruimten;
• verzamelen/vangen van dieren t.b.v. nadere verzorging, behandeling of transport/-afvoer;
• bestrijden en/of verwijderen van ongewenste ongedierten in stalruimten;
• assisteren bij medische en fysieke behandeling van dieren (w.o. verzamelen, vangen, in bedwang houden, tillen, transporteren etc.).
   

Gezondheid

Lichamelijke belasting

• Bij de eenvoudige hand en spandiensten bij het verzorgen van dieren, afhankelijk van sector, omvang bedrijf, arbeidsaanbod, soort stal, stalinrichting, aantal etages, opslag, veebezetting, beweidings-, voersysteem, werktuigeninventaris, onderhouds-, en controlewerk, etc. Zorg voor hygiëne is een belangrijk onderdeel van de functie
• Bij schoonmaakwerk (schrobben, mest afvoeren), tillen van dieren, voer en materialen, in bedwang houden (en anticiperen op gedrag van dieren bij verzamelen of vangen)
• Incidenteel gedwongen houding bij in bedwang houden van dieren bij behandeling, voeding en transport
• Langdurig in dezelfde houding werken, gedwongen houding in samenhang met werkdruk, beeldschermwerk, onvoldoende, weinig aandacht voor ergonomie
• Tractor rijden; in ongunstige houdingen
• Melken in de melkveehouderij
• Trekken en duwen aan vee o.a. bij in – en uitscharen
• Werken met hogedrukspuit (zoals bij reinigen van de melkstal)
• Klauwbekappen en vee scheren
• Handmatig voeren met voerschep in intensieve veehouderij, uitmesten van strostallen
• Verplaatsen van de voerkar in intensieve veehouderij
• Verhokken van biggen
• Verplaatsen van rolcontainers
• Verwerken van eieren en verplaatsen van trays
• Controle voergoten in de pluimveehouderij
• Bijkomende werkzaamheden (management, administratie, gegevensverzameling, regelen van aan- en afvoer van productiemiddelen, dieren en/of producten, overleg met vakgenoten, voorlichting, dierenarts, gezondheidsdienst, etc)

Geluid

• Omgevings-, motor-, machine (dier) lawaai in het bedrijf, stallen, werkplaats, etc
• Blootstelling aan lawaai bij bewerken van materialen, onderhoud en reparatie (werk met handgereedschap, machines, tractor en heftruck, apparatuur), behandeling, verzorging dieren
• Lawaai van varkens tijdens voederen
• Mogelijk hinder van geluid van printers en andere apparaten in het kantoor

Trillingen

• Lichaamstrillingen door tractoren, machines, vrachtwagen, etc
• Hand-armtrillingen door stuur en hendels van tractor, diverse handgereedschappen en hulpmiddelen

Verlichting

Onvoldoende licht op de werkplekken

Klimaat

• Hinder van (wisselend) klimatologische omstandigheden, temperatuurwisselingen
• Stal-, schuurwerkzaamheden, werk op het erf, laden en lossen in open lucht of schuur, gebrek aan frisse lucht bij binnenwerk, hinder van stof, stank, vuil, rook, en gas, tocht, warmte, koude
• Ongunstige klimatologische omstandigheden in stallen voor mestkuikens
• Blootstelling aan de zon (ultraviolette straling)

Toxische stoffen

• Blootstelling aan (fijn) stof in de stallen van pluimvee en varkens
• Vrijkomend stof van beschimmelt, hooi, stro, compost, fecaliën, etc (boerenlong, varkenshouderslong), schoonspuiten en hoge drukreiniging in stal (verontreinigde aërosol)
• Contact met zieke besmette dieren, uitscheidingsproducten, micro-organismen, etc
• Blootstelling aan dieseluitlaatgassen
• Blootstelling aan ontsmettings- en reinigingsmiddelen bij ontsmetten van (binnen en buiten) verblijfsruimte(n), water-, voedingsbakken, filters, etc., en aan bestrijdingsmiddelen
• Incidenteel; blootstelling aan dieselolie, smeerolie, afgewerkte olie bij onderhoud
• Incidenteel; blootstelling aan asbest
• Huid-, long- en luchtwegklachten, infectieziekten (bacteriële infecties)
• Wettelijke verplichtingen t.a.v bestrijdingsmiddelen, verplichte registraties

Hygiëne

• Onvoldoende zorg voor hygiëne van dieren
• Onvoldoende persoonlijke hygiëne, was-, kleed- en schaftgelegenheid, hygiënische voorzieningen

Veiligheid

• Kans op letsel; vallen, struikelen uitglijden door rommelig erf, natte, gladde, vuile vloeren, niet opgeruimde stallen, looppaden, werkplekken, onvoldoende werkruimte, orde en netheid
• Kans op letsel; door dierenagressie (bijten, trappen, steken met hoorns), door vertillen bij optillen of in bedwang houden van dieren, door beknelling door dieren
• Mestproductie, opslag stalmest, gier, mengmest en transport daarvan, explosie gevaar mesttank, gevaren van de gierput (verstikkingsgevaar)
• Opslag materialen, gevaarlijke stoffen, (bestrijdings)middelen, kunstmest, etc., afval
• Opslag van voeder in silo's (brand-, explosiegevaar)
• Brandgevaar, hooibroei, onveilige verwarmingstoestellen, onvoldoende of verkeerde brandblussers
• Geen of onvoldoende bedrijfshulpverlening (BHV), Niet bekend met maatregelen en/ of alarmering

Welzijn

• Werkdruk (tijdsdruk/ werktempo/ werkhoeveelheid)
• Onduidelijke werkinstructies, onvoldoende toezicht
• Onvoldoende interne communicatie, werkverdeling

Preventie:

Minder lichamelijke belasting door

• Gebruik laten maken van transporthulpmiddelen, gebruik bij verplaatsen van rolcontainers grote wielen, onderhoud wielen, egale vloer, stevige constructie
• Materiaal, producten, apparatuur boven 25 kg altijd met hulpmiddelen transporteren
• Regelmatige pauzes inlassen, regelmatig werkhouding en werkzaamheden afwisselen
• Training: tiltechniek, werkhouding, voorlichting, instructie, scholing

Minder lichamelijke belasting bij melken in de melkveehouderij door

• Beweegbare vloer in de melkstal, automatisch melksysteem, laag eigen gewicht melkstellen
• Rail systeem voor transport melkstel in Hollandse stal
• Voldoende been- en voetruimte in de melkstal, speciale vloertegels, stamat, vloerverwarming
• Instelbare sta-steun

Minder trekken en duwen aan vee o.a. bij in- en uitscharen door

Voldoende aanraking door mensen zodat dieren meegaander reageren

Bij werken met hogedrukspuit zoals bij reinigen van de melkstal

• De reactiekracht van de spuitlans beperken tot 23 kg
• Stal spuiten in gedeeltes, druk maximaal 60 bar, rechte spuitlans, vooraf inweken

Minder lichamelijke belasting bij klauwbekappen en vee scheren door

• Klauwbekapbox met elektrische hydraulische takel, beugel op box (uitbesteden)
• Vee scheren in gedeeltes (evt. uitbesteden aan professioneel bedrijf met juiste hulpmiddelen)

In intensieve veehouderij minder lichamelijke belasting door

• Bij handmatig voeren met voerschep, voerschep max. 1 kg, voerkar met ondiepe bodem
• Goede werkhouding, gangpaden voldoende breed, egale vloer
• Uitmesten van strostallen mechaniseren
• Bij verplaatsen van de voerkar automatisch voersysteem,
• Accu-kar, kar met grote wielen en een handrem, periodiek onderhoud voerkar
• Gangpaden voldoende breed, egale vloer, beter duwen dan trekken

Bij verhokken van biggen

• Biggen zelf laten lopen
• Biggentransportkar (met accu), oploopbrug bij hoogteverschil
• Bak op hefmast van de tractor

Bij verwerken van eieren en verplaatsen van trays

• Containerlaadput, eiercontainerbelader gebruiken
• (Half) automatisch verzamelen, zitwerkplek, raaptafel op ellebooghoogte

Bij controle voergoten in de pluimveehouderij

Hoge fiets, werken met spiegels, electrokar

Minder blootstelling aan lawaai en trillingen door

• Regelmatig onderhoud en controle gereedschappen, apparatuur en machines
• Rijsnelheid tractor, etc. aanpassen aan de omgeving en situatie van de ondergrond
• Beperkt aantal uur per dag met trillend gereedschap werken
• Geluid (absorptie, isolatie, omkasting, of afscheiding van ruimten)
• Gehoorbescherming in het bedrijf bij een geluidsniveau boven de 85 dB(A) verplicht

Verlichting

Juiste verlichting op de werkplek, aangepast aan de werkzaamheden (500 – 1000 lux)

Klimaat

Bij de werkzaamheden passende werkkleding dragen

Minder blootstelling aan toxische stoffen door

• Goede ventilatie en afzuiging van stallen en schuren, mobiele afzuiging, vervang filters tijdig, gebruik industriële stofzuigers
• Bestrijdingsmiddelen, etc. opslaan in voorraadkast volgens voorschrift
• Middelen gescheiden bewaren van en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) zoals spuitkleding, maskers en handschoenen, etc, Slot op de voorraadkast is verplicht
• Lees het etiket van de middelen, e.d. voor de voorgeschreven preventiemaatregelen en PBM
• De relevante bedrijfsprocedures en instructies toepassen
• Juiste werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) gebruiken
• Bij huidklachten afspraak maken met bedrijfsarts, arbeidshygiënist

Veiligheid bevorderen door

• Bedrijfsruimten, stal, schuren, erf, werkplekken, vloeren en looppaden opgeruimd houden, loop- en vluchtroutes vrij van obstakels
• Goede attentie voor gedragsveranderingen bij te verzorgen dieren (ziekte, agressie)
• Afdoende afschermingen bij motoren, machines, hulpmiddelen en bewegende delen door schermen of beveiligingen; (zie AI-blad nr. 11, Machineveiligheid: afschermingen en beveiligingen)
• Brandpreventie, heteluchtkanon volgens voorschrift gebruiken
• Hooi niet te strak opstapelen, hooibroeicontrole
• Naleving bedrijfsprocedures, instructies en Arbo-voorschriften
• Voldoende BHV'ers, zorg dat deze bekend zijn, aanvullen van EHBO-trommel, brandblusmiddelen periodiek controleren, alarmkaart op de werkplekken
• Voorlichting, instructie, regelmatig BHV oefening

Welzijn bevorderen door

• Werkdruk-, tijdsdruk-, werkhoeveelheid problemen tijdig met chef, voorman bespreken
• Overleg op het werk, werkoverleg, bevorder samenwerking en communicatie
• Goede registratie van verrichte werkzaamheden
• Signaleer problemen in vroeg stadium, maak ze bespreekbaar
• Planning en voorbereiding werk in afstemming met leidinggevende
• Werktijden conform arbeidstijdenbesluit, voldoende rusttijden tussen opeenvolgende diensten
• Functioneringsgesprekken