Home » Overzicht Branches » Agrarische sector (BIK 01)

Beroepsziekten in sector - BIK 01

BIK-code: 
01

AANDOENINGEN VAN HOUDING- EN BEWEGINGSAPPARAAT

Bovenste ledematen:

RSI (Repetitive Strain Injury) In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij risicofactoren van RSI voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt

Overige aandoeningen druk/overbelasting:

Nekklachten In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij nekklachten ten gevolge van belasting door het werk regelmatig voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt

Schouderklachten In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij schouderklachten ten gevolge van belasting door het werk regelmatig voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt

Elleboogklachten Sectoren waar deze risicofactoren veel voorkomen zijn; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt

Aspecifieke lage rugklachten:
Rugklachten Rugklachten komen frequent voor onder de algemene beroepsbevolking (18-42%). Risico bij werken met zware rugbelasting is aanzienlijk hoger. In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij deze klachten ten gevolge van belasting door het werk regelmatig voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt

Onderste ledematen:

Overige aandoeningen druk/overbelasting:

Knieklachten Na de rug meest voorkomende klacht van het bewegingsapparaat. Naast het werk is sport een belangrijke oorzaak (bv voetballen, atletiek, skiën en hardlopen) juist werknemers met kniebelastende beroepen kunnen daardoor extra klachten krijgen In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij knieklachten door het werk regelmatig voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf

Spataderen In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij spataderen door het werk regelmatig voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, paddestoelenteelt  

PSYCHISCHE AANDOENINGEN

Burnout In principe voorkomend bij alle beroepen. In alle agrarische sectoren kunnen risicofactoren van burnout voorkomen

Overspanning Iedereen kan overspannen raken. Jong volwassenen in de gezins- en carrière opbouw fase, perfectionisten en subssertieven zijn iets gevoeliger. Door piekperiodes, prestatiebeloning, toenemende druk tot efficiencyvergroting. In alle agrarische sectoren kunnen risicofactoren van overspanning voorkomen

Overige reacties op ernstige stress Zeer wijd verspreid; bijna iedereen heeft wel eens stress en reageert daar op eigen wijze op. In alle agrarische sectoren kunnen risicofactoren van stress voorkomen  

HUIDAANDOENINGEN

Contacteczeem In alle agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij contacteczeem door het werk regelmatig voorkomt. (o.a. Tulpenvingers)

Contacturticaria Contacturticaria kunnen verwacht worden in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, dierhouderij, glastuinbouw

Wratten Deze infectieuze huidziekte komt in de agrarische sector voor bij beroepen in de dierhouderij

Chemische brandwonden (en/of oogletsel) Incidenteel bij beroepen in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt en in de glastuinbouw

Huidafwijkingen door plantensap en zonlicht (Huidirritatie) Komt met enige regelmaat voor bij het oogsten en verwerken van bleekselderij. Komt voor bij beroepen in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt en in de hoveniers- en groenvoorzieners branche

Erisypeloïd (Beroepsinfectieziekte) in de branche bekend als VARKENSVLEKZIEKTE (Vlekziekte bij varkens) Komt soms voor bij de varkenshouder (-verzorger) en beroepen in de dierhouderij. Het is een frequent voorkomende huidberoepsziekte bij slachters en visfileerders

Kanker van de huid:

Huidkanker Agrarische beroepen in de buitenlucht. In de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, hoveniers- en groenvoorzieners branche  

LONG- EN LUCHTWEGAANDOENINGEN

Beroepsastma In alle agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij beroepsastma voorkomt. Beroepsastma komt ook voor in de tabaksindustrie, bij brood- en banketbakkers (bakkersastma) en in de meel- en diervoederindustrie

Allergische Rhinitis Allergische rhinitis kan zich voordoen in sectoren en beroepen met blootstelling aan eiwitten van plantaardige of dierlijke oorsprong. In alle agrarische sectoren zijn beroepen bekend waarbij allergische rhinitis voorkomt.    Het komt ook voor bij bakkers, dierenverzorgers, wasmiddelindustrie (enzymen), gezondheidszorg (latex), genotsmiddelenindustrie (theestof, tabaksstof)

Extrinsieke allergische alveolitis

Boerenlong; beschimmeld hooi, stro en compost,
Tuinderslong; organisch materiaal in de kas,
Luchtbevochtigerslong; microbieel verontreingd luchtbevochtigingssysteem, klimaatinstallatie,
Champignonkwekerslong;
Schimmels uit champignoncompost In verschillende agrarische sectoren zijn beroepen waarbij extrinsieke allergische alveolitis kan optreden; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche en in de paddenstoelenteelt. Werk in ruimtes met luchtbevochtigingssystemen die gecontamineerd zijn

Toxisch Organisch Stof Syndroom (ODTS)
(Graankoorts), Toxische inhalatiekoorts (bij piekbelasting), COPD (bij chronische belasting)
In alle agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij zich een hoge blootstelling aan organisch stof kan voordoen, specifiek bekend is de Varkenshouderslong. Andere beroepen zijn graanverwerkers, mengvoederindustrie, meelindustrie, compostproductie- en verwerking, verwerken groente en fruitafval, verwerken (beschimmeld) hout (mulch). Werksituaties en beroepen waarbij blootstelling mogelijk is aan microbieel verontreinigd aërosol (water, olie-emulsie): kantoren, werkplaatsen met microbieel verontreinigde luchtbevochtigingssystemen, metaalverwerking

Metaaldampkoorts (lasrook)   Het komt het meeste voor bij het lassen of snijden van gegalvaniseerd staal. Het kan in de meeste agrarische sectoren voorkomen; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, dierhouderij, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt

Kanker aan de luchtwegen:

Asbestziekten (Mesothelioom, longkanker) Asbestose is in Nederland zeldzaam. Jaarlijks komen meer dan 300 nieuwe sterfgevallen van mesothelioom en naar schatting ook van longkanker voor. In alle agrarische sectoren in en op oudere schuren en stallen komt asbest voor (asbestgolfplaten, asbestcementplaten), in rook- en afvoerbuizen, gevelbeplating, in de glastuinbouw als tabletten (platen in/ op tafels), in oude glaskit, etc. Blootstelling vindt plaats bij onderhouds-, renovatie en schoonmaakwerk. Vooral in de dierhouderij en de glastuinbouw kan men (soms onverwacht) worden blootgesteld

Overige aandoeningen van de luchtwegen:

Beroepsziekten: door Dieseluitlaatgassen In alle agrarische sectoren waar dieselmotoren gebruikt worden. Werknemers in de buurt van draaiende dieselmotoren en langskomend verkeer kunnen daarvan de uitlaatgassen inademen  

BEROEPSSLECHTHORENDHEID

Lawaaislechthorendheid In alle agrarische sectoren zijn beroepen bekend waarbij gehoorstoornissen als gevolg van lawaai voorkomen  

NEUROLOGISCHE AANDOENINGEN

Chronische Toxische Encephalopathie (CTE, OPS) Per jaar in Nederland ca. 80 nieuwe gevallen (40% ervan zijn schilders). Inademing, contact met oplos-, reinigings-, ontvettings- en bestrijdingsmiddelen. In de meeste agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij blootstelling aan oplosmiddelen voorkomt; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf en in de paddestoelenteelt

Overige neurologische aandoeningen:
Perifere neuropathie
Bestrijdingsmiddelen en oplosmiddelen In de meeste agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij blootstelling aan bestrijdingsmiddelen en oplosmiddelen voorkomt; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf en in de paddestoelenteelt. Het aantal gevallen van perifere neuropathie als beroepsziekte is niet goed bekend

Cholinesterase-syndroom
In de meeste agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij blootstelling aan bestrijdingsmiddelen (organofosfaten) voorkomt; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf en in de paddestoelenteelt. Het cholinesterase syndroom komt incidenteel voor. In Nederland verminderd door betere scholing en betere arbeidsomstandigheden in deze agrarische sectoren en van de bestrijdingsmiddelenwerkers  

BEROEPSINFECTIEZIEKTEN

Zoönosen
ziekten bij de mens van dieren/ vis afkomstig

Miltvuur
(Zoönose; dode dieren), Komt regelmatig voor in Zuid-Europa. Besmettelijke sporen kunnen in principe nog aanwezig zijn in de grond waar vroeger aan miltvuur overleden runderen zijn begraven (de zogenaamde miltvuur bosjes die je hier en daar nog kan aantreffen). Kan voorkomen in de dierhouderij, in Nederland voor het laatst in 1994. Men houdt rekening met een bio-terroristische aanval met deze bacterie

Tuberculose
(Zoönose; longen), Kan voorkomen in de dierhouderij. Nederland is in 1999 officieel runder-tuberculose vrijverklaard. Dus zeldzaam alleen importgevalen. Er is een uitgebreid opsporings- en bestrijdingsprogramma voor het vee. Risicogroepen; veehouders, slachters, dierenartsen

Trychofitie
(Zoönose; koeienschurft, ringschurft, ringvuur, haarschimmel) Kan voorkomen in de dierhouderij. In Nederland minder dan 100 nieuwe gevallen per jaar. Risicogroepen: in de dierhouderij de melkveehouders en rundveehandelaars, dierenartsen, slachters, etc

Brucellose
(Zoönose; lymfeklieren, spier-, hoofdpijn, leverontsteking, abortus) Kan voorkomen in de dierhouderij. Zelden in Nederland. Wel in landen rond de middellandse zee

Salmonellose
(Zoönose; maagdarmklachten, koorts, dragerschap mogelijk) Kan voorkomen in de dierhouderij en op gemengde bedrijven bij kippen, varkens en kalveren. Verspreiding verder door vogels, insecten en knaagdieren. Meestal voedselinfectie

Campylobacteriosis
(Zoönose; darmontsteking, abortus) Het is een van de meest voorkomende bacteriële oorzaken van diarree in ons land die vooral voorkomt bij kinderen, maar ook bij reizigers. Kan voorkomen in de dierhouderij en op gemende bedrijven in de ontlasting van kippen en runderen, varkens, schapen, vogels en huisdieren

Erysipelas/ Erysipeloid
(Zoönose; huidontsteking, gewrichtsklachten) Onbekend. In de dierhouderij en gemengde bedrijven op varkens en pluimvee (onbekend). In Nederland waarschijnlijk enkele honderden gevallen per jaar

Q-koorts
(Zoönose; griep, long-, lever- en hartklepontsteking) In Nederland zeldzaam. Enkele tientallen gevallen gedurende de laatste 15 jaar. Risicogroepen; dierhouderij, akkerbouw en laboratoria

Influenza A
(Zoönose; Aviaire influenza; vogelgriep, zoönose, griep, koorts, longontsteking) Bij dieren (kippen, ganzen, eenden, kalkoenen, varkens, paarden, zeehonden en walvissen) regelmatig. Tot voor kort zelden bij de mens. Tijdens de vogelgriepepidemie in 2003 plotseling ook in ons land. Bleek bij later onderzoek veel besmettelijker te zijn dan werd verwacht. Voorheen alleen in verre Azië (Hongkong, China, Thailand) bekend. Risicogroepen; ontruimers, dierenartsen, taxateurs, monsternemers

Streptococcen endocarditis
(Zoönose;ontsteking binnenwand van het hart) Hoewel veel zeugen S. suis op de tonsillen en in de neus dragen, zonder symptomen te ontwikkelen, komt er maar een enkel geval per jaar als beroepsziekte voor ( 3 : 100.000 in de risicogroepen). Risicogroepen zijn; dierhouderij, pluimvee-, varkens-, rundhouderij, schoonmakers, slachters, dierenartsen en b.v. technisch personeel  

Diarree Vooral in de akkerbouw, vollegrondsgroenteteelt en de dierhouderij

Ziekte van Lyme
(Zoönose; tekenbeet) Komt in de agrarische sector voor in de hoveniers- en groenvoorzieners branche

Leptospirose
(Zoönosen; Ziekte van Weil, Modderkoorts, Melkerskoorts; koorts, hepatitis, oog-, nierklachten, meningitits, nierfalen) Komt voor in de dierhouderij en bij alle buitenwerkers in de veeteelt en landbouw. Enige tientallen gevallen per jaar in Nederland, treedt meestal op in de zomermaanden. Een enkel geval van beroepsziekte wordt gemeld. Risicogroepen: bij de Ziekte van Weil; rioolwerkers, muskusrattenvangers, slopers.
Bij Modderkoorts; alle buitenwerkers in de veeteelt en landbouw. Contact met uitwerpselen van knaagdieren (veldmuizen). Ieder contact met oppervlaktewater en ander met knaagdieren-urine verontreinigde oppervlak is riskant.
De Melkerskoorts (dierhouderij); Contact met urine, sperma, melk van geïnfecteerde runderen (bij urineren tijdens melken). Bij schoonspuiten van stallen met hogedrukspuit (aërosol). Is sinds enkele jaren geheel verdwenen uit ons land

Yersiniose;
(Zoönose; darmklachten, abcessen in organen) Kan voorkomen in de dierhouderij. In Nederland vrij laag aantal. Tot de registratie in 1997 gestopt werd enkele tientallen per jaar terwijl toen in de dierhouderij nog circa 20% der varkens besmet was. De bacterie kan zich ook in de koelkast nog vermeerderen

Lintworm;
(Zoönose; contact met besmette grond) Incidenteel in Nederland. Risicogroepen: in de akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt, in de dierhouderij bij rundvee- en varkenshouders. Komt ook voor bij slachters, vleesverwerking

Legionella, Legionairsziekte  
Jaarlijks komen in Nederland circa 800 gevallen voor. De meeste hiervan worden in het buitenland opgelopen. Enkele gevallen worden door beroepsmatige besmetting veroorzaakt. Kan voorkomen in de akkerbouw- en vollegrondsgroenteteelt-bedrijven en in de glastuinbouw

Sporotrichose/ rozenhandelaarsziekte
(Zoönose; huidknobbels, lymfeklieren, gewrichten, longen) Groeit op rozenstruiken, berberisstruiken, veenmos en andere bodembedekkers. Risicogroepen; boeren, tuinders, kwekers en hoveniers. In de akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt, glastuinbouw (rozenkwekers en rozenhandelaars). Zeer zeldzaam in Nederland

Varkensvlekkenziekte; ERYSIPELOID
(Zoönose; in de branche bekend als VARKENSVLEKZIEKTE; Vlekziekte bij varkens; rode zwelling rond wondje, hoge koorts) Bij de varkenshouder (-verzorger) en beroepen in de dierhouderij. Het is een frequent voorkomende huidberoepsziekte bij slachters en visfileerders

Tetanus
(Zoönose; hoofdpijn, pijnlijke spasmen, nekstijfheid, koorts, convulsies, etc) Kan voorkomen bij elke buitenwerker in de agrarische sector maar meestal in de akkerbouw en vollegrondgroenteteelt en in de dierhouderij. In Nederland zijn de laatste jaren maar enkele gevallen gemeld en bijna altijd waren dit niet-gevaccineerden. Mensen met grote uitgebreide verontreinigde wonden, afvalwerkers, veterinaire werkers, rioolwerkers    

KANKER

Kanker aan de luchtwegen:

Asbestziekten (Mesothelioom, longkanker) Asbestose is in Nederland zeldzaam. Jaarlijks komen meer dan 300 nieuwe sterfgevallen van mesothelioom en naar schatting ook van longkanker voor. In alle agrarische sectoren in en op oudere schuren en stallen komt asbest voor (asbestgolfplaten, asbestcementplaten), in rook- en afvoerbuizen, gevelbeplating, in de glastuinbouw als tabletten (platen in/ op tafels), in oude glaskit, etc. Blootstelling vindt plaats bij onderhouds-, renovatie en schoonmaakwerk. Vooral in de dierhouderij en de glastuinbouw kan men (soms onverwacht) worden blootgesteld

Longkanker door Dieseluitlaatgassen In alle agrarische sectoren waar dieselmotoren gebruikt worden. Werknemers in de buurt van draaiende dieselmotoren en langskomend verkeer kunnen daarvan de uitlaatgassen inademen

Kanker van de huid:

Huidkanker In agrarische sectoren bij beroepen die veel in de buitenlucht werken; in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt, boomkwekerij en fruitteelt, hoveniers- en groenvoorzieners branche

Longkanker en stoflongen door Kwartsstof (Silicaten) Komt in de agrarische sector voor in de hoveniersbranche  

REPRODUCTIESTOORNISSEN

Bij zwangere vrouwen die worden blootgesteld aan een of meerdere van bovenstaande factoren kunnen de beschreven problemen zich voordoen. Dit omvat dus diverse beroepen die bijvoorbeeld werkzaam zijn in de agrarische sector, gezondheidszorg of in ploegendienst. Geschat wordt dat 5% van de aangeboren afwijkingen in belangrijke mate veroorzaakt wordt door werkgebonden factoren Komt in de agrarische sector voor in de akkerbouw en vollegronds groenteteelt, bloembollenteelt/ -broeierij, boomkwekerij en fruitteelt, glastuinbouw, hoveniers- en groenvoorzieners branche, mechanisch loonbedrijf, paddestoelenteelt. Beroepen in de agrarische sector waarbij deze blootstelling vaker voorkomt zijn; specialist gewasbescherming, fruittelers (in het spuitseizoen), laboratorium-, huishoudelijk-, kantine- en schoonmaakpersoneel    

OVERIGE AANDOENINGEN

Ziekten door trillingen:

Rugklachten: Lichaamstrillingen In alle agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij men aan een te hoog trillingsniveau (lichaamstrillingen) wordt blootgesteld Ziekten door trillingen:

Hand–Arm Vibratiesyndroom (HAVS) In alle agrarische sectoren zijn beroepen en werkzaamheden bekend waarbij werknemers aan een teveel aan hand-armtrillingen worden blootgesteld  

Lasogen: Zeer regelmatig bij lassers. In alle agrarische sectoren incidenteel bij mensen die laswerk verrichten en soms bij toezichthouders of werknemers in dezelfde werkruimte of omstanders. Men denkt dan “het is maar voor even”, of “ik kijk wel de andere kant uit”

Staar door IR-straling
(cataract) Staar is een volksziekte die samenhangt met veroudering. Door IR-licht kan het proces worden versneld. Het is niet bekend hoeveel gevallen door blootstelling op het werk bij lassers of beroepen in de agrarische sectoren voorkomen

Staar door UV-straling
(zonlichtstaar, cataract): Het is niet bekend hoeveel gevallen door blootstelling op het werk bij lassers (en smelters) voorkomen. Komt in alle agrarische sectoren bij buitenwerkers meer voor dan bij binnenwerkers. Waarschijnlijk speelt ook erfelijke aanleg een rol  

Meer informatie

 

  • Printervriendelijke versie
  • Send to friend
Feedback Form