Beroepsziekten.nl

(21-11-2005) Blootstelling aan stoffen in het werk veroorzaakt aanzienlijke gezondheidsschade. Voor negen door het RIVM onderzochte ziekten levert de blootstelling aan stoffen in de arbeidssituatie een geschatte ziektelast op van ongeveer 47.000 DALY's per jaar, inclusief naar schatting circa 1.900 sterfgevallen. DALY staat voor "Disability Adjusted Life Years", waarin vroegtijdige sterfte en jaren doorgebracht met ziekte op gewogen wijze bij elkaar worden opgeteld.

Dit is het resultaat van een verkennend onderzoek dat door het RIVM is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Mesothelioom, asbestgerelateerde longkanker, organisch psycho syndroom (OPS) en toxische inhalatiekoorts worden voor honderd procent door stoffen veroorzaakt. Stoffenblootstelling op de werkplek draagt voor 25 tot 30 procent bij aan het ontstaan van contacteczeem en rhinitis plus sinusitis, en voor minder dan 10 procent voor vier andere onderzochte ziekten en aandoeningen.

Het rapport is te vinden op de website van het RIVM: http://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/320100001.pdf

Hieronder vindt u de samenvatting.

Samenvatting rapport RIVM

Op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de gezondheidsschade in kwantitatieve zin die Nederlanders ondervinden door blootstelling aan chemische stoffen op het werk.

In overleg met het Ministerie is een lijst van tien ziekten en aandoeningen opgesteld, waarbij de ernst, de vermoedelijke relatie met blootstelling aan stoffen, en de mate van vóórkomen in de bevolking de keuze bepaalden.

De gezondheidsschade is uitgedrukt in DALY's ('disability adjusted life years'): de DALY is de som van (1) de verloren levensjaren door voortijdige sterfte en (2) de jaren geleefd met ziekte, waarin de laatste gecorrigeerd is voor de ernst van de ziekte. Daarmee is de DALY een kwantitatieve maat voor de ziektelast in (een deel van) de bevolking.

Gegevens voor de Nederlandse situatie betreffende de door blootstelling aan stoffen onder arbeidsomstandigheden veroorzaakte gezondheidsschade zijn schaars en onvolledig. Niettemin kon de ziektelast tengevolge van blootstelling aan stoffen in Nederland worden berekend op ongeveer 47.000 DALY's per jaar, inclusief circa 1.900 sterfgevallen. Door de schaarse gegevens is de betrouwbaarheid beperkt: de marge in de berekende ziektelast bedraagt ongeveer een factor 5, en loopt van circa 16.000 tot circa 240.000 DALY's, inclusief ongeveer 900 tot 9.000 sterfgevallen.

De twee grootste bijdragen moeten worden toegeschreven aan astma en chronische obstructieve longziekten (COPD), en aan mesothelioom (borstvlieskanker), longkanker en asbestose, alle drie als gevolg van blootstelling aan asbest. Astma en COPD zijn samen verantwoordelijk voor 13.400 DALY's inclusief 570 sterfgevallen; mesothelioom, asbestgerelateerde longkanker en asbestose dragen 11.300 DALY's (inclusief 780 sterfgevallen) bij.

Daarnaast vormen longkanker (exclusief asbest-longkanker 9.200 DALY's en 460 sterfgevallen), contacteczeem (6.000 DALY's), rhinitis en sinusitis (4.200 DALY's, 2 sterfgevallen) en cardiovasculaire aandoeningen (1.500 DALY's, 30 sterfgevallen) belangrijke bijdragen in de ziektelast als gevolg van arbeidsgerelateerde blootstelling aan stoffen.

Kleinere bijdragen worden toegeschreven aan toxische inhalatiekoorts (250-600 DALY's), chronische toxische encefalopathie (500 DALY's), en huidkanker (290 DALY's, 12 sterfgevallen).

Blootstelling aan stoffen onder arbeidsomstandigheden is verantwoordelijk voor nagenoeg 100% van de totale ziektelast tengevolge van mesothelioom, asbestgerelateerde longkanker en asbestose, eveneens voor 100% van de ziektelast tengevolge van chronische toxische encefalopathie en toxische inhalatiekoorts, 25-30% van de ziektelast tengevolge van contacteczeem en rhinitis plus sinusitis, en minder dan 10% voor elk van de andere onderzochte ziekten en aandoeningen.

Voor reproductiestoornissen is het niet mogelijk om een schatting te maken van de ziektelast tengevolge van werkgerelateerde blootstelling aan stoffen. De resultaten van recente onderzoekingen op dit gebied geven echter aanleiding tot zorg.