Beroepsziekten.nl

Varkens dragen steeds vaker de als ziekenhuisbacterie bekend staande MRSA bij zich. Volgens het Bureau Risicobeoordeling van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) heeft de bacterie de afgelopen jaren langzaam maar zeker de Nederlandse varkensstapel besmet.  

Bij onderzoek in negen slachthuizen verdeeld over Nederland bleek dat bij ongeveer 40% van de 540 aselect gekozen slachtvarkens een 'niet-typeerbare' MRSA in de snuit kon worden aangetoond. De grootschalige aanwezigheid van MRSA in slachtvarkens kan naar het oordeel van het VWA-bureau een bedreiging vormen voor de gezondheid van varkenshouders, hun families en anderen die in contact komen met geïnfecteerde varkens.

Bij 26 varkenshouders, die op een regionale vergadering aanwezig waren, bleek een onverwacht groot aantal neuzen (6 personen of 23%) een 'niet-typeerbare' MRSA te bevatten. Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van internationale bevindingen en anekdotische waarnemingen van ernstige infecties veroorzaakt door MRSA bij onder andere varkenshouders en hun gezinsleden.

Wat is het risico voor de mens?
In 2004 en 2005 is bij drie gezinnen van varkenshouders in Nederland een type MRSA gevonden dat vervolgens ook bij hun varkens werd aangetroffen. Eerder Frans onderzoek gaf ook al dergelijke aanwijzingen. Hoe vaak varkens-MRSA overgaat op varkenshouders, hun medewerkers, gezinsleden of dierenartsen, is nog onvoldoende duidelijk. Wel lijkt het nu zeker dat mensen door intensief contact met varkens de bacterie kunnen krijgen. Overigens betekent een dergelijke besmetting meestal niet dat iemand er ziek van wordt. 

Hoe vaak komt dit varkenstype MRSA bij de mens voor?
In de afgelopen drie jaar was ongeveer 2% van het totale aantal MRSA's dat in Nederland bij mensen is aangetroffen een speciaal type dat hetzelfde is als het varkenstype. Het is niet bekend of die MRSA's ook daadwerkelijk afkomstig waren van mensen die werkzaam zijn op een varkenshouderij.

Is varkens-MRSA gevaarlijker dan andere MRSA?
Uit typeringen van MRSA blijkt tot nu toe dat varkens-MRSA niet gevaarlijker is dan de MRSA die iemand op andere wijze oploopt.  

Waar moeten varkenshouders op letten?
Als varkenshouders, hun medewerkers of hun gezinsleden klachten hebben die wijzen op een infectie met stafylokokken (steenpuisten, ontstoken huid, ontstoken wonden, krentenbaard) is het verstandig de huisarts te informeren dat men op een varkensbedrijf werkt of woont.

Op dit moment wordt in Nederland onderzoek gedaan naar de vraag of mensen de varkens-MRSA op andere mensen kunnen overbrengen. Dat zou aanscherping van de voorzorgsmaatregelen in ziekenhuizen nodig maken. In afwachting van de bevindingen ziet de WIP (Werkgroep Infectie Preventie) nu nog geen reden om bijzondere maatregelen te nemen bij opname van varkenshouders, hun gezinsleden of anderen bij de varkenshouderij betrokkenen in het ziekenhuis. 

Op 10 maart 2006 heeft het CIb in een brief aan alle artsen-microbiologen gevraagd alert te zijn op stafylokokkeninfecties bij personen die intensief contact hebben met varkens. Deze personen hebben een verhoogde kans op een besmetting met MRSA. Bij de keuze van een antibioticum dient hiermee rekening te worden gehouden.  

Brief CIb van 10 maart
www.infectieziekten.info/bestanden/verstuurd/info_brief_artsen_methicilline_resistente_MRSA_bij_varkens.pdf