Beroepsziekten.nl

Bedrijfsrisico

Gezondheid

Lichamelijke belasting

• Kortcyclisch werk (plukken/ oogsten, sorteren, bijvullen cellen)
• Repeterende bewegingen (oogsten, afwegen), ver reiken, oogsten met een arm (en mes vasthouden)
• Langdurig in dezelfde houding werken, gedwongen houding in samenhang met werkdruk, beeldschermwerk
• Belastende werkhoudingen, tillen van vol fust, voetjes, duwen en trekken van de lorrie, machines en vol fust
• Machinaal oogsten; Knelpunt is het langdurig staan tijdens sorteren. Op veel bedrijven wordt niet dagelijks geoogst maar naarmate men langer op een dag moet sorteren is er kans op nek-, arm-, rug- en beenklachten
• Vullen en teeltverzorging
• Onvoldoende, weinig aandacht voor ergonomie

Geluid

• Omgevings-, motor-, machine lawaai in het bedrijf, cellen, etc
• Blootstelling aan lawaai bij bewerken van materialen, onderhoud en reparatie (werk met handgereedschap, machines, tractor en heftruck, apparatuur)
• Mogelijk hinder van geluid van printers en andere apparaten in het kantoor

Trillingen

• Lichaamstrillingen door tractor, machines, vrachtwagen, etc
• Hand-armtrillingen door werk met diverse handgereedschappen en apparatuur

Verlichting

Onvoldoende licht op de werkplekken

Binnenklimaat

• Blootstelling aan sterke temperatuurswisselingen en een relatieve hoge luchtvochtigheid (80 – 100%)
• Werkzaamheden in schuur of werkplaats, op het erf, laden en lossen in de openlucht of schuur

Toxische stoffen

• Vrijkomend stof bij leegmaken van champignonbedden (Schimmels uit champignoncompost)
• Huid-, long-, en luchtwegklachten
• Werken met ontsmettings- en reinigingsmiddelen, met bestrijdingsmiddelen (poeders, vloeistoffen, aërosolen en rookgiften)
• Verplichte registraties

Hygiëne

• Onvoldoende persoonlijke hygiëne
• Onvoldoende was-, kleed- en schaftgelegenheid, hygiënische voorzieningen

Veiligheid

• Vallen, struikelen uitglijden door rommelig erf, natte gladde vloeren, niet opgeruimde looppaden, werkplekken, onvoldoende werkruimte, orde en netheid; vallen, struikelen
• Machineveiligheid
• Opslag materialen, gevaarlijke stoffen, ontsmettings-, bestrijdingsmiddelen, afval
• Brandgevaar, onvoldoende of verkeerde brandblussers
• Bliksemschade aan automatisering, telefoon- en alarminstallaties, etc
• Geen of onvoldoende bedrijfshulpverlening (BHV), niet bekend met maatregelen en/ of alarmering

Welzijn

• Werkdruk (tijdsdruk/ werktempo/ werkhoeveelheid), Prestatiebeloning
• Het werk is geestelijk inspannend, verantwoordelijkheden kunnen voor een grote druk zorgen
• Werkorganisatie; Coördineren van soms breed scala aan werkzaamheden
• Hoge kwaliteitsnormen in wisselende situaties vereisen voortdurende aandacht en omschakelen tussen de verschillende aspecten
• Onvoldoende interne communicatie, werkverdeling, Onverwachte situaties

Preventie

Minder lichamelijke belasting door

• Repeterende handelingen bij oogst en afwegen verminderen door de middenstrook van het champignonbed af te dekken om ver reiken te beperken
• Maak gebruik van een high-speedpicker, waarbij met twee handen tegelijk wordt geplukt. (Met twee handen worden vervolgens de voetjes afgesneden door langs het mesje te gaan. Vervangt het oogsten met een arm en het voortdurend vasthouden van het mesje)
• Belastende werkhoudingen verminderen door bij tourbeurt het fust weg brengen, meer ruimte tussen de champignonbedden (gunstig effect op de werkhouding), gebruik maken van een zelfrijdende hydraulische pluklorrie, haken plukplateau op 5 cm afstand om hoogte individueel goed in te stellen
• Werk met kleine emmers emmer, plateaus bij de oogst, maak gebruik van een automatisch beweegbare lorrie, gewicht van de plateaus maximaal 18 kg., til de lorrie met 2 personen, of maak gebruik de champignon-pluklift
• Duwen en trekken van de lorrie, machines en volfust verminderen door regelmatig onderhoud van de looprail, zorg dat er geen uitsteeksels zitten op de onderste looprail bij de oogst, zorg voor een evenwijdig lopende bovenrail, maak gebruik van een rem op de lorrie
• Bij machinaal oogsten de reikafstand beperken bij het sorteren door een smallere sorteerband of door het kunstmatig versmallen van de sorteerband, laat de sorteerband schuin lopen zodat iedereen op de juiste hoogte kan werken, of stem de hoogte af op de gemiddelde lengte van de medewerkers, verklein de reikafstand bij de snijmachine, rouleer de werkzaamheden na minimaal 2 uur, beperk de reikafstand bij het sorteren door aan twee kanten van de band te oogsten
• Besteed het vullen en leeghalen uit aan derden
• Schaf voor de teeltverzorging een automatisch watergeefsysteem aan
• Maak gebruik van transporthulpmiddelen
• Materiaal, producten, apparatuur boven 25 kg altijd met hulpmiddelen transporteren
• Taakroulatie, afwisseling van werkzaamheden, regelmatig pauzes inlassen Doe dit werk niet langer dan 4 uur per dag (en wissel af in bedden, bij het oogsten), regelmatig werkhouding en werkzaamheden afwisselen
• Zie AI-bladen nr. 8 en 14 voor advies zittend en staand werk en werkplekinrichting
• Neem arbeidsomstandigheden en ergonomie op in het programma van eisen, betrek werknemers bij de bedrijfsontwikkelingen
• Voorlichting en instructie

Minder blootstelling aan lawaai en trillingen

• Bij aanschaf machines, apparatuur en gereedschap rekening houden met geluids-, trillingsniveau
• Zorg voor regelmatig onderhoud en controle gereedschappen, apparatuur en machines
• Rijsnelheid tractor, etc. aanpassen aan de situatie van de ondergrond
• Geluid (absorptie, isolatie, omkasting, of afscheiding van ruimten)
• Gehoorbescherming in het bedrijf bij een geluidsniveau boven de 85 dB(A) verplicht

Verlichting

Zorg voor juiste verlichting op de werkplek, aangepast aan de werkzaamheden (500 – 1000 lux)

Binnenklimaat

• Aandacht besteden aan binnenklimaat en ventilatie (volgens NEN en ISO 7730)
• Zorg voor bij de werkzaamheden passende werkkleding

Toxische stoffen

• Juist inkoopbeleid (registratie en informatie), Vervang toxische producten door minder/ niet toxische
• Goede ventilatie en afzuiging, mobiele afzuiging, vervang filters tijdig, gebruik van industriële stofzuigers
• Reinigings-, ontsmettings-, en bestrijdingsmiddelen opslaan in voorraadkast volgens voorschrift (zie het etiket op de verpakking of AI-blad nr. 28; Veilig werken met bestrijdingsmiddelen)
• Zie de publicatie “Gezond en veilig werken met bestrijdingsmiddelen” in de Teelt van eetbare paddestoelen, publicatie van SZW
• Middelen gescheiden bewaren van spuitkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) als maskers en handschoenen, etc, Slot op de voorraadkast is verplicht
• Toepassers van bestrijdingsmiddelen moeten de licentie”Uitvoeren Gewasbescherming”of de licentie “Bedrijfsvoeren Gewasbescherming” hebben
• Lees het etiket van de middelen, e.d. voor de voorgeschreven preventie maatregelen en PBM
• Juiste werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) (laten) gebruiken
• De relevante bedrijfsprocedures en instructies toepassen
• Bij huid-, of luchtwegklachten afspraak maken met bedrijfsarts, arbeidshygiënist
• Toxische stoffenregister bijhouden, voorlichting en instructie
• Gevaarlijk bedrijfsafval gescheiden inzamelen en apart afvoeren naar vergunninghouder

Veiligheid bevorderen door

• Aandacht besteden aan inrichting bedrijfsruimten, cellen, kantine, werkplekken, magazijn, opslagplaats, opslag bestrijdingsmiddelen, zorg dat deze aan de eisen voldoen (zie AI-blad nr. 14; Bedrijfsruimten, inrichting, transport, opslag)
• Bedrijfsruimten, erf, werkplekken en looppaden opgeruimd houden, loop- en vluchtroutes vrij van obstakels
• Afdoende afschermingen bij motoren, machines, hulpmiddelen en bewegende delen door schermen of beveiligingen; (zie AI-blad nr. 11, Machineveiligheid: afschermingen en beveiligingen)
• Brandpreventie en –verzekering, elektrische installatie volgens NEN-norm 1010, bouwkundige-, technische en organisatorische maatregelen
• Bliksembeveiliging, aarding metalen leidingen, organisatorische maatregelen, etc
• Mede toezien op naleving bedrijfsprocedures, instructies en Arbo-voorschriften
• Zorg voor voldoende BHV'ers, zorg dat deze bekend zijn
• Persoon aanwijzen voor aanvullen van EHBO-trommel, brandblusmiddelen periodiek controleren
• Zorg voor alarmkaart op de werkplekken, voorlichting, instructie, regelmatig BHV oefening

Welzijn bevorderen door

• Zorg voor goede werkomgevingen voor afwisseling en variatie in/ van werkzaamheden
• Aandacht voor overleg op het werk, werkoverleg, bevorder samenwerking en communicatie
• Binnen het bedrijf kritisch kijken naar de eigen situatie en actie ondernemen t.a.v.; zelfstandigheid in het werk, relatie met leidinggevenden en collega's, vermindering overwerk en lange werktijden, afwisseling in het werk, planning en voorbereiding van werkzaamheden
• Signaleer problemen in vroeg stadium, maak ze bespreekbaar en tref vereiste maatregelen
• Werkdruk-, tijdsdruk-, werkhoeveelheid problemen met chef, voorman en medewerkers bespreken
• Inventariseer/ evalueer taakverdeling, taakinhoud en taakbelasting, delegeer zo mogelijk
• Planning en voorbereiding werk in afstemming met leidinggevende
• Werktijden conform arbeidstijdenbesluit, voldoende rusttijden tussen opeenvolgende diensten
• Medewerkers zonodig begeleiden en instrueren (ook kennis en inzichten overdragen)
• Informeer en betrek medewerkers bij resultaten van het werk en het bedrijf
• Voorlichting over voorkoming en bestrijding psychische belasting
• Tijdig op signalen psychische belasting letten door leidinggevenden, collega's en Arbo-dienst
• Functioneringsgesprekken (laten) houden

Links

Arboconvenant Agrarische sectoren
Het arboconvenant Agro & Arbo werkt beter is een afspraak tussen overheid, werkgevers en werknemers. Hoofddoelstelling: effectieve aanpak van het verzuim in de agrarische sector. De Stichting Gezondheidszorg Agrarische Sectoren (Stigas) organiseert en coördineert de uitvoering. Website van het agrarisch arboconvenant Agro & Arbo werkt beter; www.agroarbo.nl

Stichting Gezondheidszorg Agrarische Sectoren (Stigas)
Stigas is een samenwerkingsorgaan van LTO-Nederland, CUMELA Nederland, VHG, FNV Bondgenoten en de CNV BedrijvenBond. De uitvoering van de dienstverlening is ondergebracht bij Stigas (Stigas/Commit). Stigas heeft o.a. voor verschillende sectoren in de land- en tuinbouw risico-inventarisaties ontwikkeld, o.a. Agrarisch algemeen, Akkerbouw en vollegrondsteelt
Voor het adres, vestigingen, folders, etc. zie de website van Stigas; www.stigas.nl

Werkgeversorganisaties agrarische sectoren
LTO-Nederland
CUMELA Nederland
VHG
AVIH
NVBE

Veiligheidsinformatie over bestrijdings-, (gewasbeschermings)middelen;  www.fytostat.nl 

Arbo.nl het startpunt voor alle kennis over arbeidsomstandigheden; www.arbo.nl

Preventietips en adviezen voor agrarische sectoren; www.interpolis.nl

Stichting Aanvullingsfonds ZW- en WAO-uitkeringen Agrarische Sectoren; www.sazas.nl

Voor informatie over reïntegratie en tijdelijk inkomen; www.uwv.nl 

Voor informatie over werk, reïntegratie, wet- en regelgeving, etc.; www.eerstehulpbijwerk.nl 

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW);  www.szw.nl

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV);  www.minlnv.nl  

Nederlands Centrum voor Beroepsziekten

Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Klachten Bewegingsapparaat; www.kenniscentrumakb.nl

Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Psyche; www.nkap.nl

Nederlands Kenniscentrum Arbeidsdermatosen – NECOD;  www.necod.nl

Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen – Opgelucht werken;  www.opgelucht-werken.nl

Arbovriendelijke bedrijfsmiddelen
Vanaf 2005 is er een nieuwe subsidieregeling voor investeringen in arbovriendelijke bedrijfsmiddelen. De nieuwe Farbo-regeling regeling bestaat uit een subsidie van 10% van het investeringsbedrag. In 2005 komen alleen producten die innovatief zijn en grote risico's op het werk voorkomen, in aanmerking voor subsidie.
Subsidie op Arboinvesteringen; FARBO-regeling;  www.belastingdienst.nl

Subsidie op Milieu investeringen; VAMIL-regeling; www.vrom.nl/miavamil

Met deze domeinnaam komt u direct terecht in het dossier 'MIA en VAMIL'.