De prijs voor de beste wetenschappelijke publicatie op het gebied van de arbeids- en bedrijfsgeneeskunde in 2007-2008 is op 14 mei uitgereikt aan Frederieke Schaafsma voor haar proefschrift: Evidence-Based Medicine for Occupational Health Care. Wat is de Burgerpenning en waarom dit proefschrift? Verder lezen uit het judicium.
De Burgerpenning, een respectabele trofee?
Een kleine duik in de geschiedenis van de NVAB: in 1957, 4 jaar na de oprichting, werd besloten een tweejaarlijkse prijs in te
stellen voor de beste wetenschappelijke publicatie op het gebied van de arbeids- en bedrijfsgeneeskunde of één van haar aspecten door een Nederlandse auteur. Ook toen werd al ingezien dat kennis van groot belang is voor de kracht van de bedrijfsarts en dat onderzoeksprestaties gewaardeerd moeten worden. Een jaar later werd besloten aan deze prijs de naam Burger te verbinden, als uiting van erkentelijkheid voor de grote verdiensten van professor Burger voor de ontwikkeling en verdieping van de arbeidsgeneeskunde in Nederland. De prijs krijgt de vorm van een legmedaille met de naam GCE Burgerpenning. Sindsdien is deze penning iedere twee jaar uitgereikt, op twee jaren na 1969 en 1973 toen de oogst aan publicaties te mager was! In het jubileumboekje van 60 jaar NVAB staan de laureaten op een rij met namen als de latere hoogleraren Zielhuis, Malten, Frank van Dijk, Han Willems, Jack van der Klink, Theo Meijman en Dick Heederik, vooral bedrijfsartsen, maar ook psychologen en arbeidshygiënisten kunnen voor de prijs in aanmerking komen.. Voorwaar geen sinecure om in deze eregalerij te komen staan!
Een hele stapel…
Uit de dertig proefschriften werd een groslijst van zes opgesteld, waarvan een aantal gepresenteerd zijn op de NVAB-voorjaarsvergadering. Allemaal mooie boekjes en een verrijking voor ons vakgebied. Geen eenvoudige zaak dus om hier de beste uit te kiezen. Sommige van deze proefschriften zijn juweeltjes, maar hebben betrekking op een klein deelaspect. Andere zijn wat globaal en staan wat verder af van de praktijk. Na wat wikken en wegen kwam unaniem één proefschrift naar boven. Een proefschrift dat een krachtige indruk maakt, niet alleen door de rode kleur van de kaft en de krachtige titel, maar vooral door de sterke inhoud. De keuze van de commissie is dit keer gevallen op: Evidence-Based Medicine for Occupational Health Care van Frederieke Schaafsma.
Het onderwerp
Evidence based medicine is het laatste decennium sterk naar voren gekomen als opvolger van de Eminence based medicine en tamelijk succesvol voor verbetering van de kwaliteit van de gezondheidszorg. Uit het proefschrift citeer ik: onder de Evidence based medicine praktijk wordt bedoeld de praktijk gebaseerd op de integratie van kennis uit het best beschikbare wetenschappelijk onderzoek, klinische expertise en met de normen en waarden van patiënten. Frederieke heeft onderzocht welke mogelijkheden en barrières er zijn voor het toepassen van EBM in de bedrijfsgezondheidszorgpraktijk en of dit bijdraagt aan kwaliteitsverbetering. Nou dat doet het zeker onder bepaalde voorwaarden; ze zal er straks zelf iets over vertellen….
Frederieke kunnen we als een rolmodel beschouwen. Ze heeft in 5 jaar in part-time dienstverband (80%) haar promotieonderzoek afgerond. Het schrijven van 7 wetenschappelijke artikelen voor internationale peer-reviewed tijdschriften, het ontwikkelen van een EBM-cursus voor de bedrijfsarts- en verzekeringsartsenopleiding en het maken van een internationale versie daarvan voor de Universiteit van Manchester. Intussen is ze een aantal keren zwanger geweest en heeft een doodgeboren en twee gezonde kinderen gebaard, (later nog één!) ze heeft in die tijd de bedrijfsartsenopleiding afgerond en ook nog waargenomn in een arbodienst. Dat kan alleen als je zelf goed kunt organiseren en het thuis en op het werk goed voor elkaar hebt. Dat had ze en dat heeft ze. Thuis onvoorwaardelijke liefde en steun van haar Geert-Jan (zoals ze in haar dankwoord schrijft) en op het werk stimulerende mensen als haar promotor Frank van Dijk en Angela de Boer en Carel Hulshof als co-promotoren.
Namens de NVAB Commissie ter toekenning van de Burger- en Zielhuispenning
Papendal, 14 mei 2009 Gert van der Laan