Houding- en bewegingsapparaat - Definitie

Beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat zijn onderverdeeld naar lichaamsregio: aandoeningen aan de bovenste ledematen (nek, schouder, arm, elleboog, pols en hand), de rug en de onderste ledematen (heup, benen, knieën, enkel en voet). Het NCvB heeft op dit moment 23 registratierichtlijnen die bedrijfsartsen ondersteunen bij het melden van beroepsziekten door aandoeningen aan het houding- en bewegingsapparaat. Deze zijn te raadplegen via de website: www.beroepsziekten.nl (NCvB 2014 B).

Bovenste ledematen
De werkgerelateerde aandoeningen aan de bovenste ledematen worden veelal aangeduid als RSI (Repetitive Strain Injury) of KANS (Klachten Arm, Nek en/of Schouder). In 2013 hebben bedrijfsartsen 898 aandoeningen gemeld die behoren bij deze omschrijvingen. De top 3 van de meest gemelde beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat in 2013 zijn de nummers 1 en 2 uit de categorie bovenste ledenmaten. Op één staat ‘RSI van de schouder of bovenarm’ (382 meldingen) en op twee de tenniselleboog (175 meldingen). Sinds 2000 is het aantal beroepsziekten voor aandoeningen aan de bovenste ledematen sterk gedaald (Figuur 3.2): van 3.011 in 2000 tot en met 898 in 2013. De structurele aandacht in Nederland voor mogelijke oorzaken in werk en preventie, vooral bij beeldschermwerk, lijkt hier een belangrijke reden voor te zijn (Arbokennisnet.nl 2014; Beumer, A. et al. 2012).

Rug
Rugklachten zijn de tweede belangrijkste reden – na griep of verkoudheid – om te verzuimen en daarmee verantwoordelijk voor 15% van de verzuimdagen in Nederland. Daarnaast geeft 21% van deze verzuimende werknemers aan dat het werk de hoofdoorzaak is van deze klachten en 32% dat het werk mede de oorzaak is. Dit jaar is het aantal meldingen voor aandoeningen aan de rug 505. Dit is 26% van het totaal aantal beroepsziektemeldingen voor het houding- en bewegingsapparaat. De twee meest voorkomende groepen van rugklachten zijn aspecifieke lage rugklachten (265 meldingen) en het lumbosacraal radiculair syndroom, (‘hernia in de onderrug’) (84 meldingen) (Hooftman, W. et al. 2011).

Onderste ledematen
Het aantal beroepsziektemeldingen voor de onderste ledematen is dit jaar 207 meldingen. De drie meest gemelde aandoeningen van de onderste ledematen zijn artrose van de knie (98 meldingen), hielspoor (25 meldingen) en bursitis prepatellaris (ontsteking van de slijmbeurs voor de knieschijf) (22 meldingen). Artrose is de enige aandoening aan het houding- en bewegingsapparaat die in de Nederlandse top 10 staat van ziekten met de grootste ziektelast. Ziektelast is een combinatie van verloren levensjaren en ziektejaren. De verwachting is dat uitval door artrose van de knie en de heup steeds belangrijker wordt in de komende jaren. Dit komt onder andere doordat werknemers op latere leeftijd zullen stoppen met werken, door de verwachte toename van overgewicht en door de aanwezigheid van risicofactoren in het werk voor deze aandoening zoals tillen, traplopen en knielen en/of hurken.

Referentie

Beroepsziekten in Cijfers 2014