Artrose van de heup

Bron: Arboportaal

Ziektebeeld

  • Artrose of gewrichtslijtage is in Nederland de meest voorkomende gewrichtsaandoening.
  • Artrose is een aandoening van het kraakbeen in een gewricht. Bij artrose neemt het gewrichtskraakbeen af en kan op den duur zelfs geheel verdwijnen. Soms is de kraakbeenslijtage zo ernstig dat ook het bot wordt aangetast.
  • Artrose is vaak goed zichtbaar op een röntgenfoto. Het verband tussen veranderingen op de röntgenfoto en pijn, stijfheid en bewegingsbeperkingen is niet perfect. Zo hoeft er bij veranderingen op de röntgenfoto niet altijd pijn te zijn en hoeven er bij lichamelijke afwijkingen niet altijd bewegingsbeperkingen te zijn. Wel is de kans op pijn groter bij ernstige afwijkingen op de röntgenfoto en is de kans op bewegingsbeperkingen bij pijn groter.
  • Knie, heup en duim zijn de gewrichten die het vaakst zijn aangedaan.
  • Artrose treedt meestal op na het 50e levensjaar.

Oorzaken

  • Meestal is de oorzaak van artrose onbekend.
  • Soms is wel een oorzaak voor de slijtage aan te geven, zoals een gewrichtsaandoening of letsel door een ongeval.
  • Overgewicht is een oorzaak voor heupartrose.
  • Werken als boer, bouwvakker en als (top)sporter geeft een verhoogd risico op heupartrose.
  • Tillen en traplopen zijn risicofactoren.
  • Van staan en rijden in een voertuig is niet zeker of het een risicofactor is (in sommige onderzoeken wel, in andere niet). Datzelfde geldt ook voor springen, lopen, knielen, hurken en graven.

Meer informatie

  • De Nederlandse Orthopedische Vereniging heeft een richtlijn opgesteld voor diagnostiek en behandeling van heupartrose. De kans dat pijn in de heup door artrose worden veroorzaakt is groter wanneer:
    1. iemand ouder is dan 60 jaar
    2. meer dan 3 maanden pijnklachten heeft
    3. er geen verergering van de pijn is bij zitten
    4. er pijn optreedt bij betasten bij banden in de lies
    5. de heup minder naar binnen en buiten kan draaien in de kom
    6. de heup minder zijwaarts kan worden bewogen
  • Als de klachten, verschijnselen en uitkomsten van lichamelijk onderzoek de aanwezigheid van artrose in de heup aannemelijk maken, voegt het maken van een röntgenfoto daar weinig meer aan toe.
  • Als de klachten en verschijnselen niet passen bij de uitkomsten van lichamelijk onderzoek, heeft nader onderzoek via röntgenfoto’s wel zin.
  • De bedrijfsarts kan de mate waarin heupartrose verband houdt met het werk op een systematische manier te bepalen, met behulp van de in 2008 te verschijnen registratierichtlijn voor heupartrose.
  • Naar schatting hebben in Nederland 257.400 mensen heupartrose: 71.100 mannen en 186.300 vrouwen (cijfers op basis van onderzoek in 2000).
  • Door de vergrijzing zal het aantal mensen met artrose tussen 2000 en 2020 met 38% stijgen (berekening RIVM).
  • Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten concludeert dat bij artrose van knie en heup het verband met het werk in de komende tien jaar steeds belangrijker wordt, ook in verband met ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Dit komt onder andere doordat werknemers op latere leeftijd stoppen met werken, door de verwachte toename van overgewicht en door de aanwezigheid van risicofactoren in het werk voor deze aandoeningen. 
  • Preventie van heupartrose bestaat uit lichamelijk actief zijn, voorkomen en bestrijden van overgewicht en het voorkómen van letsel door ongevallen of overbelasting.
  • Effectieve maatregelen om bij heupartrose pijn te verminderen en deelname aan de samenleving te bevorderen zijn: lichamelijk actief zijn, pijnstillers gebruiken en leren om te gaan met de klachten en beperkingen.
  • Bij onvoldoende resultaat is het vervangen van de heup door een kunstheup een mogelijkheid.
  • Er is geen onderzoek gedaan naar specifieke maatregelen om heupartrose door het werk te voorkómen of behoud van werk dan wel terugkeer naar werk te bevorderen.
  • Nederlands Centrum voor Beroepsziekten
  • De CBO richtlijn Diagnostiek en behandeling van heup- en knieartrose
  • RIVM Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: Ziektelast in DALY's
  • RIVM Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: Artrose
  • Informatie over overgewicht (RIVM)