Bakkers cariës

Bron: Arboportaal

Ziektebeeld

  • Gaatjes in de tanden ten gevolge van beschadiging van het tandglazuur wordt tandbederf of cariës genoemd.
  • Wanneer deze gaatjes niet tijdig worden gevuld, kan dit leiden tot kiespijn en wortelpuntontsteking en uiteindelijk kunnen tanden verloren gaan.

Oorzaak

  • Tandbederf of cariës door het werk komt voor bij bakkers en personeel die werken in ruimten waarin koolhydraatstof (stof van onder andere suiker en zetmeel) voorkomt. Dit stof dat zich gemakkelijk afzet op het oppervlak van tanden kan, zeker bij te weinig tanden poetsen aanleiding geven tot beschadiging van het tandglazuur en uiteindelijk het tandbeen.
  • Op de tanden en kiezen vormt zich voortdurend een zacht en kleverig laagje, dat tandplak wordt genoemd. Tandplak bestaat hoofdzakelijk uit bacteriën zoals Streptococcus mutans en Lactobacilli, die normaal in de mond voorkomen en onder andere verantwoordelijk zijn voor cariës.
  • De grootste kans op cariës bestaat in de groeven van de kiezen en tussen de tanden en kiezen.
  • Deze bacteriën in de tandplak zetten koolhydraten (suikers) uit dranken en voedingsmiddelen om in melkzuur dat het tandglazuur aantast.
  • De ernst van de zuuraanval hangt onder andere af van de frequentie van gebruik van koolhydraten, de verblijfsduur in de mond, het type voedingsmiddel, het vermogen van het speeksel om de mond minder zuur te maken, de aanwezigheid van fluoride en de mondhygiëne.
  • Wanneer tandplak niet dagelijks voldoende wordt verwijderd, gaat het verkalken door opname van kalk uit het speeksel. Deze verkalkte tandplak wordt tandsteen genoemd. Op het ruwe oppervlak van tandsteen vormt zich gemakkelijk nieuwe tandplak.

Diagnostiek

  • controle van tanden en kiezen door een tandarts of mondhygiëniste
  • röntgenfoto van het gebit

Vóórkomen

  • Bakkers cariës is een klassieke beroepsziekte die in het verleden veel voorkwam bij (banket) bakkers door slechte mondhygiëne.
  • Bakkers cariës kan voorkomen bij personeel van (banket)bakkerijen, chocoladeverwerkende industrie en suikerwerkfabrieken.
  • Door een sterk verbeterde fluoridevoorziening via fluorbevattende tandpasta is het optreden van tandbederf of cariës in Nederland in het algemeen sterk gedaald.

Preventie

  • Blootstelling aan koolhydraatstof verminderen door automatisering en mechanisering van productieprocessen, gesloten systemen, afdekken open bakken;
  • Het is belangrijk afdichtingen regelmatig op effectiviteit te controleren.
  • Blootstelling aan stof van meel, suikers, poeders en andere grondstoffen verminderen door afzuiging, ruimtelijke ventilatie, gerichte afzuiging op plaatsen waar stof kan vrij komen of opdwarrelen, schoonhouden werkruimte;
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar stellen voor specifieke werkzaamheden met een hoge blootstelling;
  • Stofbeheersingsplan opstellen en invoeren met structurele aandacht voor investering en onderhoud, opleiding en training.
  • Mondhygiëne: wil men het risico van verlies van tanden en kiezen door cariës vermijden, dan is het noodzakelijk dagelijks alle tandplak van het gebit te verwijderen.
  • Gebruik van suikervrije kauwgom bevordert de speekselproductie. Speeksel neutraliseert de zuren.
  • Niet te veel (onnodig) van producten proeven, tussendoortjes eten en/of snoepen.
  • Tanden goed poetsen met fluoridenhoudende tandpasta volgens instructie van de tandarts.
  • Tanden sealen: dit wordt gedaan om de kiezen te beschermen tegen gaatjes. Sealen bij de tandarts is het afdichten van groefjes en putjes in tanden en kiezen. Het sealen gebeurt met een kunststoflak.
  • Verwerken van suikervrije chocolade door gebruik van de vervangende zoetstof isomaltulose. Deze zoetstof is afgeleid van honing en rietsuiker en veroorzaakt geen cariës, omdat ze de zuurgraad in de mond niet verlaagt.

Meer informatie