Erisypeloïd (Beroepsinfectieziekte)

Bron: Arboportaal

Ziektebeeld

  • Erysipeloïd is een meestal onschuldige huidontsteking die in wisselende mate met jeuk en/of pijn gepaard gaat.
  • Na een verwonding treedt rond de wond roodkleuring en zwelling van de huid op, waarbij een verheven rand ontstaat. Meestal aan de handen en vingers. De huidafwijkingen kunnen vergezeld gaan van gewrichtsklachten en/of hoge koorts. Zeldzaam is het optreden van hartafwijkingen en bloedvergiftiging (sepsis).
  • Erysipeloïd is een door dieren overgebrachte ziekte (zoönose), veroorzaakt door de bacterie Erysipelothrix rhusiopathiae.
  • Mensen kunnen worden besmet via direct contact met een aantal soorten huisdieren of in het wild levende dieren. Dat blijkt onder meer uit andere namen voor dezelfde aandoening zoals visroos, varkensvlekziekte, swine erysipelas, Schweinerotlauf, rouget de porc.
  • Onbehandeld kan de infectie 2 tot 3 weken blijven bestaan, maar ook een langdurig beloop is mogelijk waarbij gedurende maanden verbetering en verslechtering elkaar afwisselen.
  • Behandeling met een penicillinekuur zorgt voor genezing in 7-10 dagen. De infectie komt daarna zelden terug. Naast penicilline kan behandeling van de wond en de koorts nodig zijn.

Oorzaken

  • Verschillende soorten zoogdieren, vogels, vissen en weekdieren zijn drager van de bacterie Erysipelothrix rhusiopathiae. De bacterie komt vooral bij varkens voor (varkensvlekziekte).
  • Mensen worden vooral in het werk/beroep blootgesteld. Meestal zal de bacterie binnendringen via door snij- of schaafwondjes beschadigde huid. In een enkel geval is er sprake van besmetting via intacte huid.
  • Mensen lopen de ziekte op door contact met dragers of zieke dieren en bij direct contact met besmet vlees, kip en vis of via voorwerpen die door dieren besmet zijn. Mens op mens besmetting komt niet voor.
  • De bacterie overleeft tamelijk lang buiten dier of mens, waardoor besmetting via voorwerpen en instrumenten goed mogelijk is.
  • Bij de verspreiding tussen dieren spelen knaagdieren een belangrijke rol.

Diagnostiek

  • De diagnose erysipeloïd wordt gesteld op de karakteristieke klachten en ziekteverschijnselen en op mogelijk contact met veroorzakers (zoals contact met varkens, vis e.d.).
  • Vaak is er sprake geweest van een tijdens het werk opgelopen wondje.
  • Erysipeloïd moet worden onderscheiden van andere huidontstekingen zoals de door streptokokken veroorzaakte wondroos (erysipelas).
  • Eventueel kan de bacterie worden gekweekt uit de wond of het bloed.

Vóórkomen

  • Erysipeloïd komt voor in elk beroep waarbij blootstelling aan dieren en dierlijke producten (varkensvlees, pluimvee, wild, vis etc.) kan plaatsvinden.
  • Risicogroepen zijn slachters, slagers, darmbewerkers, vissers, visfileerders, visverkopers, jachtopzieners, boswachters, dierenartsen, veehandelaren, varkenshouders, veehouders en pluimveehouders, fokkers van wild, medewerkers in de voedingsindustrie waar voedsel van dierlijke herkomst wordt geconserveerd of verwerkt, huisvrouwen, koks, cateraars en ander keukenpersoneel, afval(water)werkers, laboratoriumwerkers (microbiologie), bewerkers van bont, huiden en leer etc.

Preventie

  • Hygiëne: handen wassen, niet roken, eten of drinken in een mogelijk besmettelijke omgeving.
  • Voorkom een infectie door handschoenen te dragen bij omgang met slachtmateriaal van vissen en varkens.
  • Huidwonden moeten meteen gedesinfecteerd en bedekt worden.
  • Preventie van de ziekte speelt voornamelijk bij varkens omdat deze ingeënt kunnen worden.

Meer informatie