Slijmbeursontsteking door druk (bursitis)

Bron: Arboportaal

Inleiding

Een slijmbeurs (bursa) is een soort stootkussentje op uitstekende botdelen. Slijmbeurzen bevinden zich op allerlei plaatsen in het lichaam waar wrijving optreedt, zoals daar waar een pees aan een bot hecht. Een slijmbeurs is bekleed met slijmvlies en gevuld met een dun laagje smeervloeistof, dat nodig is om een beweging soepel te laten lopen. De grootste slijmbeurzen liggen op of rond de pezen van de grote gewrichten zoals de elleboog, de heup en de knie. Wanneer een slijmbeurs ontstoken raakt, dan spreken we van een "bursitis".

Ziektebeeld

  • Als de slijmbeurs geïrriteerd raakt, zwelt deze ter plaatse op. Hierdoor raakt de slijmbeurs eerder bekneld bij bepaalde bewegingen van schouder, elleboog, heup of knie. Dit veroorzaakt pijnklachten. Zo kan steunen op de elleboog of op de knie dan pijnlijk zijn.
  • De meeste slijmbeursontstekingen komen voor op de elleboog en de knie.
  • Een slijmbeurs kan door druk (knielen), maar ook door een klap of val, zodanig geïrriteerd of beschadigd raken, dat deze zich vult met vocht of bloed.
  • Als een slijmbeurs steeds opnieuw geïrriteerd raakt, kan een blijvende zwelling met vochtophoping ontstaan. De slijmbeurs kan dan ook ontstekingsverschijnselen vertonen en de slijmbeurswand wordt blijvend dikker.
  • Bij een bacteriële infectie ontstaat naast pijn en zwelling ook roodheid en soms koorts.

Oorzaak

  • Er wordt onderscheid gemaakt in slijmbeursontstekingen door trauma (mechanische beschadiging), bacteriële infecties of door afzetting van bepaalde stoffen in kristallen (bij bepaalde aandoeningen zoals reumatoïde artritis).
  • Bij trauma (mechanische beschadiging) wordt onderscheid gemaakt tussen chronische beschadiging (bijvoorbeeld door herhaald uitvoeren van bewegingen of herhaalde druk) of acute beschadiging (bijvoorbeeld door stoten of botsen van de knie).
  • Bij beroepsmatige blootstelling aan druk gaat het vaak om druk uitgeoefend op elleboog (langdurig leunen op een hard oppervlak) of knie (knielend, kruipend werk).
  • Bij een bacteriële infectie.

Diagnostiek

  • Een slijmbeursontsteking wordt vastgesteld aan de hand van de klachten en verschijnselen: pijn, zwelling of gevoeligheid van het aangedane lichaamsdeel en pijn bij het bewegen.
  • Gevraagd moet worden naar risicofactoren in het werk, zoals knielend/kruipend werk, of werkzaamheden boven schouderhoogte
  • Om vast te stellen of sprake is van een beroepsziekte zijn er richtlijnen opgesteld die te vinden zijn op de website van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB), registratierichtlijn D002)
  • Wanneer gedacht wordt aan een bacteriële infectie van de slijmbeurs wordt bloedonderzoek verricht.

Vóórkomen

  • Werkgebonden slijmbeursontsteking door druk komt regelmatig voor. Per jaar worden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten ongeveer 40 beroepsziektemeldingen gedaan van slijmbeursontsteking, vrijwel alle van de knie (bursitis prepatellaris)

Preventie

  • Preventie moet zich richten op het verminderen van de blootstelling aan de werkzaamheden of activiteiten die de slijmbeursontsteking in eerste instantie hebben veroorzaakt. Dit kan door het gebruik van hulpmiddelen (bijvoorbeeld gebruik van kniebeschermers) of afwisseling van werkzaamheden of activiteiten (bijvoorbeeld knielend werk afwisselen met staand werk).

Meer informatie