Vitiligo

Bron: Arboportaal

Ziektebeeld

  • Vitiligo is een onschuldige aandoening waarbij de huid (en ook het haar) pigment verliest als gevolg van het verdwijnen van pigmentcellen in de huid.
  • Het is een aandoening die vooral voorkomt bij mensen met donkere huidtypen en vanwege het feit dat het cosmetisch storend is, veel schaamte en psychische problemen kan geven.
  • Vitiligo moet onderscheiden worden van andere, plaatselijke ontkleuringen van de huid (leukodermia).
  • Wanneer de huid beschadigd wordt door verbranding, chemische stoffen e.d. kan ter plaatse de huid tijdelijk of ook blijvend ontkleurd worden. Kenmerkend voor vitiligo is dat deze ontkleuring zich ook uitbreidt buiten het gebied waar de beschadiging aanvankelijk optrad.
  • Vitiligo plekken zijn meestal symmetrisch en kunnen een “mottig” en vlekkerig symmetrisch aspect hebben, maar ze kunnen ook samenvloeien.
  • Behandelmethoden voor vitiligo zijn onder meer lichttherapie, transplantatie van pigmentcellen, behandeling met een pigmentlaser, camouflagetherapie etc.

Oorzaken

  • De huidontkleuring wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een afwijkende reactie van het eigen afweersysteem (auto-immuunproces) dat pigmentcellen vernietigt.
  • Soms gaat vitiligo gepaard met andere auto-immuunziekten zoals ziekten van de schildklier of suikerziekte.
  • Meestal is de oorzaak onbekend; soms speelt erfelijke aanleg een rol.
  • Veel patiënten geven aan dat stress een belangrijke rol speelt bij het ontstaan en de uitbreiding van de huidafwijkingen.
  • Blootstelling aan bepaalde chemicaliën kan leiden tot verlies van pigment (depigmentatie) op de contactplaats (meestal de handen of onderarm). Deze chemische stoffen behoren hoofdzakelijk tot de groep van de fenolen, de catecholen en de hydrochinonen en worden voornamelijk gebruikt in de chemische en (foto)grafische industrie.
  • Ook worden deze stoffen wel gebruikt in bleekcrèmes, kleefstoffen (bijv. para-tertiair butylfenol), verven en lakken en desinfecterende middelen. Ook bepaalde bestanddelen van rubber en bepaalde pesticiden kunnen mogelijk tot pigmentverlies leiden.
  • Vitiligoplekken kunnen ook ontstaan op niet aangedane huid door frequente, mechanische beschadigingen als kleine wondjes, schaafplekken en langdurige druk. Dit staat bekend als het “Koebner fenomeen”.
  • Meestal ontstaat vitiligo binnen dagen tot maanden na herhaald, direct huidcontact. Er zijn ook verschijnselen beschreven zijn na inademing van bepaalde stoffen. 

Diagnostiek

  • De diagnose vitiligo wordt gesteld op basis van de ziekteverschijnselen (het klinisch beeld) dat meestal duidelijk is.
  • Om een relatie met het werk vast te stellen doorloopt de bedrijfsarts het vijfstappenplan van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten:
    • vaststelling van de ziekte
    • nagaan of een relatie tussen de ziekte en de vermoede oorzaak bekend is (literatuur, risico-inventarisatie)
    • onderzoek naar de sterkte van het verband (metingen, anamnese)
    • nagaan of en in welke mate andere oorzaken een rol kunnen spelen, bijvoorbeeld privé
    • rapportage
  • Bij ingewikkelde gevallen wordt verwezen naar een dermatoloog of expertisecentrum.

Vóórkomen

  • Ongeveer 1-2% van de wereldbevolking lijdt aan vitiligo.
  • Bij ongeveer de helft van de patiënten treedt vitiligo op vóór het 20e levensjaar, bij 70-80% vóór het 30e levensjaar.
  • Vitiligo komt tweemaal zoveel voor bij vrouwen als bij mannen.
  • Vitiligo als beroepsziekte is zeldzaam (sinds de start van de Nationale Registratie zijn geen meldingen van vitiligo gedaan bij het NCvB). Wel zien de dermatologen van de Stichting Nederlands Instituut voor Pigmentstoornissen (SNIP) Amsterdam regelmatig patiënten met (vermoede) beroepsgebonden ontkleuringen van de huid.

Preventie

  • Vermijden van huidcontact met stoffen die verlies van pigmentcellen kunnen veroorzaken.
  • Bij eenmaal opgetreden vitiligo de huid goed beschermen tegen teveel zonnestraling door het dragen van bedekkende kleding of door zonnebrandcrème met een beschermingsfactor van 15 of hoger. Dit heeft dan tevens als voordeel dat de gezonde, wel pigmentvormende huid, minder afsteekt tegen de ongepigmenteerde huid.

Meer informatie