Helpt zalf tegen en bij contacteczeem?

In hoeverre kunnen verschillende zalven de huidbarrière daadwerkelijk beschermen tegen irritatief contacteczeem? En helpen ze de beschadigde huid herstellen? Het Coronel Instituut voor Arbeid en gezondheid doet er onderzoek naar.

Huidblootstelling aan irriterende stoffen kan leiden tot beschadiging van de huidbarrière en bij frequente en langdurige blootstelling tot ontwikkeling van irritatief contacteczeem (ICE). De meest voorkomende irritatieve factoren op de werkplek zijn: water, zepen, organische oplosmiddelen, schuurmiddelen en fysische factoren zoals een droog en/of koud klimaat.

Recent onderzoek (promotieonderzoek van Ir. Maaike Visser) heeft aangetoond dat personen met een verminderde huidbarrière een hoger risico lopen om ICE te ontwikkelen. De belangrijkste oorzaken van een verminderde huidbarrière zijn (een voorgeschiedenis van) atopisch eczeem en aanwezigheid van mutaties in het filaggrine gen. Individuen met atopisch eczeem en filaggrine mutaties hadden ongeveer een 5 keer hoger risico om chronisch ICE te ontwikkelen. Filaggrine eiwit is onder andere verantwoordelijk voor de mechanische stevigheid, optimale zuurgraad en hydratatie van de huid. De hoeveelheid filaggrine in de huid wordt beïnvloed door intrinsieke factoren zoals filaggrine gen mutaties en atopisch eczeem, maar ook door de blootstelling aan water en zepen.

Een van de gevolgen van tekort aan filaggrine is een droge en kwetsbare huid.

Bescherming en verbeteren van de huidbarrière speelt een belangrijke rol in de preventie en behandeling van ICE. Bestaande richtlijnen adviseren het invetten van de huid met verschillende zalven zoals vaseline. Een van de functie van deze zalven is het tegengaan van het waterverlies uit de huid. Echter, er is weinig bekend in hoeverre verschillende zalven de huidbarrière daadwerkelijk kunnen beschermen en aan de andere kant de beschadigde huidbarrière herstellen. Op het Coronel Instituut voor Arbeid en gezondheid zijn recent verschillende onderzoeken gestart met het doel de effectiviteit van zalven met verschillende actieve bestanddelen te onderzoeken. In een vrijwilligersstudie wordt de huidbeschadiging geïnduceerd door blootstelling van de huid aan een zeepoplossing. De huid wordt behandeld met de onderzochte zalf voor en na de blootstelling. De effectiviteit van de zalven ter voorkoming van de huidirritatie en bevorderen van het herstel wordt beoordeeld aan de hand van verschillende parameters zoals: transepidermaal waterverlies, roodheid, hydratatie, pH, de hoeveelheid afbraakproducten van filaggrine (zogenoemde ‘’Natural Moisturizing Factor’’) en inflammatoire mediatoren. In de tweede fase van het onderzoek wordt de effectiviteit van de zalven getest door middel van een interventiestudie bij werknemers werkzaam in hoog risico beroepen.