Voor horecapersoneel moet het rookgordijn snel worden opgetrokken

In landen met een rookverbod in de horeca zijn de positieve gezondheidkundige effecten snel zichtbaar, zoals verbetering van de longfunctie en afname van luchtwegklachten bij het horecapersoneel.
In Italië nam het aantal ziekenhuisopnames wegens een hartinfarct in het jaar na invoering van het verbod met 11% af. Deze waarnemingen gevoegd bij de bescherming tegen de kankerverwekkende effecten van passief roken vormen krachtige argumenten voor een snelle invoering van het rookverbod in de horeca in ons land, zoals recent nu ook door het kabinet is besloten.

Onderbouwing alert

In diverse West-Europese landen is sinds enige tijd sprake van een rookverbod in de horeca. Werknemers in de horeca zijn daarmee beschermd tegen de effecten van passieve inademing van sigarettenrook. In Nederland heeft het kabinet recent besloten om de gehele horeca en alle podia per 1 juli 2008 rookvrij te maken. Er zijn inmiddels al een aantal studies verschenen die opmerkelijk snel de positieve gezondheidseffecten van dit rookverbod laten zien. Zij vormen dan ook een belangrijke ondersteuning van dit kabinetsvoornemen en kunnen een belangrijke positieve bijdrage aan de verdere politieke besluitvorming leveren.

Effecten op de longen
Zo zagen Menzies et al. (2006) in de eerste 6 maanden volgend op de invoer van het rookverbod in Schotland, bij barmedewerkers met en zonder astma, een duidelijke afname van luchtwegklachten, een toename van de longfunctie en een afname van het aantal witte bloedlichaampjes. Bij de medewerkers met astma nam de NO-uitscheiding als kenmerk van luchtwegontsteking af en de score op een vragenlijst naar kwaliteit van leven nam toe.

In Ierland werden door Goodman et al. (2007) expositiemetingen en gezondheidseffectmetingen vóór en 1 jaar na het rookverbod verricht in 42 pubs. Er trad een 83%-reductie in de concentratie van deeltjes kleiner dan 2.5 μ (PM2.5) op en een 80%-daling van de benzeenconcentratie. Verder werd een daling van 79% in de uitgeademde CO-concentratie waargenomen en daalde de cotinine-uitscheiding in het speeksel met 79%. Cotinine is een afbraakproduct van nicotine. Bij de niet-rokende barmensen trad een significante verbetering van de longfunctie en significante afname van luchtwegklachten op.  

In Noorwegen vergeleken Skogstad et al. (2006) de daling van de longfunctie tijdens een werkdag in de horeca voor en na het rookverbod. De daling bleek na het rookverbod significant afgenomen te zijn. Bij niet-rokers konden zij dit correleren aan de afname van de stofconcentratie.

Cardio-vasculaire effecten
Begin 2005 werd in Italië een rookverbod uitgevaardigd in alle openbare gebouwen en horecagelegenheden. In de regio Piemonte werd in het jaar volgend op dit rookverbod een daling van 11% waargenomen in het aantal ziekenhuisopnames wegens een hartinfarct (Barone-Adesi et al., 2006). Stoppen met roken zou volgens de onderzoekers slechts 1% van deze daling verklaren, waarmee de resterende 10% het gevolg is van een afnemend risico onder niet-rokers. Van passief roken is recent in het grootschalig INTERHEART onderzoek, waaraan 52 landen deelnemen, vastgesteld dat dit het risico op een acuut hartinfarct met 28% doet toenemen (Teo et al., 2006).

Naast de hier genoemde effecten is bekend dat passief  roken het risico op longkanker verhoogt (Gezondheidsraad, 2003). Er mag dan ook verwacht worden dat het rookverbod tevens zal beschermen tegen de kankerverwekkende eigenschappen van omgevingsrook (ETS) en zal leiden tot een daling van het aantal gevallen van longkanker.

De hoopgevende uitkomsten van deze studies vormden zowel voor de JAMA (Eisner, 2006) als de Lancet (Spinney) om er een redactioneel commentaar aan te wijden, dat uitmondt in een krachtig pleidooi om op de ingeslagen voort te gaan. Dat lijkt nu met het recente kabinetsbesluit gelukkig ook in Nederland te gebeuren. Los van het hier niet nader toe te lichten feit dat ook de economische gevolgen voor de sector er in de betreffende landen nauwelijks of niet lijken te zijn, moeten dit toch ook voor haar overtuigende waarnemingen zijn om met spoed te komen tot verbetering van dit aspect van de arbeidsomstandigheden voor haar personeel.

Literatuur

Barone-Adesi F, Vizzini L, Merletti F, Richiardi L. Short-term effects of Italian smoking regulation on rates of hospital admission for acute myocardial infarction. Eur Heart J 2006; 27(20): 2468-2472.

Eisner M.D. Banning smoking in public places. JAMA 2006;296:1778-1779.

Gezondheidsraad. Volksgezondheidsschade door passief roken. Den Haag. Gezondheidsraad 2003; publicatie nr 2003/21.

Goodman P, Agnew M, McCaffrey M, Paul G, Clancy L. Effects of the Irish smoking ban on respiratory health of bar workers and air quality in Dublin pubs. Am J Respir Crit Care Med 2007; 175(8): 840-845.

Menzies D, Nair A, Williamson PA, Schembri S, Al-Khairalla MZ, Barnes M, Fardon TC, McFarlane L, Magee GJ, Lipworth BJ. Respiratory symptoms, pulmonary function, and markers of inflammation among bar workers before and after a legislative ban on smoking in public places. JAMA 2006; 296(14): 1742-1748.

Skogstad M, Kjaerheim K, Fladseth G, Gjolstad M, Daae HL, Olsen R, Molander P, Ellingsen DG. Cross shift changes in lung function among bar and restaurant workers before and after implementation of a smoking ban. Occup Environ Med 2006; 63(7): 482-487

Spinney L. Public smoking bans show signs of success in Europe. Lancet 2007; 369:1507-1508.

Teo KK, Ounpuu S, Hawken S, Pandey MR, Valentin V, Hunt D, Diaz R, Rashed W, Freeman R, Jiang L, Zhang X, Yusuf S. Tobacco use and risk of myocardial infarction in 52 countries in the INTERHEART study : a case-control study. Lancet 2006; 368(9536): 647-658.