Mag een zwangere schilder doorgaan met haar werk?

Een schilder staat in het werk vaak bloot aan organische oplosmiddelen. Vooral vroeger waren bijna alle verfproducten op basis van oplosmiddelen en was de blootstelling relatief hoog. Tegenwoordig worden steeds vaker watergedragen en oplosmiddelarme producten gebruikt, waardoor de blootstelling veel lager of zelfs bijna nihil is. 

Informatie over de risico's van stoffen voor de voortplanting in het algemeen, worden vermeld in de “niet-limitatieve lijst van voor de voortplanting giftige stoffen" van het Ministerie van SZW. Hierop staan ook een aantal oplosmiddelen die in verf gebruikt worden zoals tolueen en xyleen. 
Het risico van het werken met oplosmiddelen in de zwangerschap is niet alleen theoretisch - op grond van dierexperimenteel onderzoek - een probleem. Ook verschillende epidemiologische studies wijzen op een verhoogd risico van beroepsmatige blootstelling aan organische oplosmiddelen van de moeder of de vader en de gevolgen voor de baby. 

McMartin KI et al. (Am J Ind Med. 1998 Sep;34(3):288-92) publiceerden een meta-analyse over zwangerschapsuitkomsten na blootstelling van de moeder aan organische oplosmiddelen tijdens de zwangerschap. Zij vonden een verhoogd risico op spontane abortus en een significant hoger risico op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking van het centrale zenuwstelsel of van het gehoor.

Recent verscheen een meta-analyse van de hand van Logman en coworkers (Am J Ind Med. 2005 Jan;47(1):37-44. Zij onderzochten de effecten van blootstelling van de vader aan organische oplosmiddelen op de zwangerschapuitkomsten van de moeder. Zij vonden een verhoogd risico op het krijgen van een baby met een neurale buis defect als de vader was blootgesteld aan deze oplosmiddelen. Deze auteurs concluderen dat dus niet alleen vrouwen tijdens de zwangerschap een verhoogd risico lopen. Ook stellen met kinderwens zouden de blootstelling aan organische oplosmiddelen in de drie maanden voorafgaand aan de gewenste conceptiedatum moetenminimaliseren om een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen te voorkomen.

Gezien bovenstaande uitkomsten is het raadzaam dat een vrouw tijdens haar zwangerschap de blootstelling aan organische oplosmiddelen voorkomt of op zijn minst minimaliseert. Dit wordt ook geadviseerd aan toekomstige vaders en moeder vanaf minimaal drie maanden voor de gewensteconceptie datum.  

Concluderend kan gezegd worden dat een vrouwelijke schilder kan doorwerken tijdens haar zwangerschap wanneer gebruik gemaakt wordt van watergedragen producten (zoals trouwens sinds 2000 voor schilderwerk binnenshuis verplicht is). Voor zover thans bekend is er bij consequent en uitsluitend gebruik van watergedragen producten geen verhoogd risico op kinderen met aangeboren afwijkingen.