Aandacht voor beroepsgebonden huidkanker in Nederland blijft achter

Aandacht voor huidkanker door blootstelling in het werk ontbreekt volledig tijdens de komende derde Nederlandse huidkankerdag. Een opmerkelijke discrepantie ten opzichte van andere landen in Europa.

 

Zo kennen diverse landen specifieke wetgeving rondom huidkanker en is in Duitsland het spinocellulair carcinoom erkend als beroepsziekte.

Op 30 mei is het tijdens de derde Nederlandse huidkankerdag mogelijk de huid te laten controleren op eventuele verdachte plekjes door dermatologen in meer dan 80 ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra in heel Nederland.

De dag wordt georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Dermato-Venereologie. Jammer genoeg wordt over de invloed van werk met geen woord gerept en spelen de NVAB en de arbeids-dermatologische centra in Nederland geen rol bij deze dag. Het NCvB heeft richtlijnen voor het vaststellen van beroepsgebonden huidmaligniteiten, maar bedrijfsartsen melden ze zelden. Het wordt een uitdaging voor organisaties met veel buitenwerkers zoals Arbouw en Stigas om  aan te sluiten bij de huidige Europese ontwikkelingen.

In het EU Strategic Framework on Health and Safety at Work 2014 wordt uitvoerig aandacht besteed aan beroepsgebonden blootstelling van buitenwerkers aan ultraviolet licht (UV). Voor deze groep is de incidentie voor basaalcel carcinoom (BCC) aanzienlijk gestegen en voor het spinocellulair carcinoom (SCC) verdubbeld in vergelijking met “binnenwerkers” en met de totale populatie. Huidkanker is de meest voorkomende  en inmiddels al bijna de kostbaarste vorm van kanker in Europa. Dit beroepsrisico heeft geleid tot specifieke wetgeving in landen als Oostenrijk, Kroatië, Denemarken, Portugal en recent Duitsland. In dat laatste land is het spinocellulair carcinoom erkend als beroepsziekte.

In Nederland bestaan registratierichtlijnen van het NCvB voor Beroepsgebonden Huidmaligniteiten (www.beroepsziekten.nl ), maar bedrijfsartsen melden zeer weinig. De tabellen 1 en 2 getuigen hiervan.

Tabel 1 Meldingen huidkanker naar diagnose per jaar, periode 2010 t/m 2014

Diagnose

2010

2011

2012

2013

2014

totaal

Maligne melanoom

1

2

0

1

2

6

Overige maligne nieuwvormingen van huid en adnex

6

1

0

7

4

18

Overige nieuwvormingen van huid en adnex

3

2

1

2

8

16

Totaal

10

5

1

10

14

40

Tabel 2 Meldingen huidkanker naar sector, periode 2010 t/m 2014

Sector

aantal

Bouw (incl. weg- en waterbouw)

37

Groenvoorziening/Hovenier

2

Garage

1

De vraag is ook of de meldingen van individuele bedrijfsartsen een goed beeld kunnen schetsen van de incidentie van de diverse soorten huidkanker. De latentietijd van het BCC bedraagt doorgaans vele jaren, de inschatting is 15-20 jaar, waardoor ze vaak pas optreden als men al gepensioneerd is. Ook voor het SCC bedraagt de latentietijd 10-20 jaar. Betrouwbaar monitoren lijkt momenteel dan ook nauwelijks mogelijk gegeven de huidige discontinuïteit van de commerciële arbozorg .

Iets anders is dit voor branches, waarvan verwacht wordt dat zij in hun arbeidscatalogi risico’s in werk vertalen in concrete maatregelen.  In dit geval zijn dat uiteraard de branches met buitenwerkers. Het lijkt een uitdaging voor organisaties als Arbouw en Stigas om  aan te sluiten bij de huidige Europese ontwikkelingen. In dat kader worden sedert 2013 met name in Duitsland risicobeoordelingen en blootstellingsmetingen uitgevoerd in de diverse buitenberoepen. Dit ter bepaling van de relatieve risico’s en de beroepsgebondenheid. Ook wordt het effect van specifieke Health Surveillance en scholing onderzocht.

Voor de Europese lidstaten komen deze gegevens in 2016 ter beschikking via het project Standerm (Standards of Prevention of Occupational Skin Diseases), een onderdeel van het Europese COST project (http://www.cost.eu/about_cost/mission). Dermatologen, toxicologen en klinisch arbeidsgeneeskundigen van NCvB, Coronel Instituut en de ArbeidsDermatologische Centra van Amsterdam en Groningen participeren hierin en zijn hierop aanspreekbaar.

De Europese commissie daagt de professionals en politici van Nederland uit om haar bijdrage te leveren!

Jan Bakker
Klinisch arbeidsgeneeskundige