Vrijdag 21 november vond de Heijermanslezing plaats. In het eerste deel werden de deelnemers geprikkeld kritisch te reflecteren over het omgaan met diagnose, preventie en arbeidsadvies bij auto-immuunziekten die mogelijk beroepsgerelateerd zijn. Het tweede deel stond van het programma stond in het teken van het bewegingsapparaat.

Onderwerpen: Auto-immuunziekten en bewegingsapparaat.

De Heijermanslezing begint met het onderwerp auto-immuunziekten door werk. Aan bod komt de complexiteit van causaliteit bij deze multi-causale aandoeningen; waar lopen we tegenaan en wat doen we met de blootstelling? Bij deze aandoeningen worden vaak geen preventieve acties ingezet omdat we geen harde uitspraken durven te doen over een causale relatie tussen blootstelling en ziekte, maar is dat juist?

Per 1 januari 2023 is de regeling Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB) ingevoerd. Werkenden die ziek zijn geworden door het werken met schadelijke stoffen kunnen dan een éénmalige tegemoetkoming aanvragen van € 22.839. Vooralsnog geldt de regeling TSB voor drie beroepsziekten; longkanker door asbest, allergisch beroepsastma en chronische encefalopathie door oplosmiddelen (CSE of schildersziekte).

Voor een aantal chemische stoffen of groepen stoffen heeft het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten factsheets opgesteld waarin uitgebreid wordt ingegaan op de gezondheidseffecten. De website bevat inmiddels overzichten over zeswaardig chroom, endotoxinen, isocyanaten en pesticiden.

Endotoxinen zijn een onderdeel van de buitenmembraan van Gram-negatieve bacteriën en zogenaamde cyanobacteriën of blauwalgen. Endotoxinen komen vrij bij het afsterven van deze organismen. Endotoxinen bestaan uit een lipopolysaccharide (LPS) molecuul, dat bestaat uit polysaccharide ketens verbonden met een lipide deel. Het lipide deel, het Lipide A, bestaat uit een lange keten vetzuren. Het lipide A-deel is verantwoordelijk voor de toxische effecten van endotoxine.