Subacromiaal pijnsyndroom als beroepsziekte: nieuwe registratierichtlijn

Het NCvB heeft een nieuwe registratierichtlijn opgesteld voor het vaststellen van subacromiaal pijnsyndroom (SAPS) als beroepsziekte. SAPS is een specifieke schouderaandoening die veroorzaakt kan worden door risicofactoren in het werk. Het systematisch literatuuronderzoek voor deze richtlijn is in het tijdschrift Occupational Environmental Medicine verschenen als editor’s choice en nu ook vrij downloadbaar.

Herhaalde of langdurige armheffing, krachtsuitoefening en hand-arm trillingen vergroten de kans op een schouderaandoening met 1,5 tot 2 keer

Hoewel schouderklachten veel vóórkomen, is het vaak moeilijk om een eenduidige anatomische diagnose te stellen (Nederlandse Orthopaedische Vereniging, 2012). Daarom wordt in de geactualiseerde beroepsziekteregistratierichtlijn voor schouderaandoeningen aangesloten bij de diagnostiek van de multidisciplinaire richtlijn ‘Diagnostiek en behandeling van het subacromiaal pijn syndroom (SAPS)’ van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (2012). De case-definitie van SAPS is: ‘alle niet-traumatische (meestal unilaterale) schouderklachten die leiden tot pijn, veelal verergerend tijdens of aansluitend aan het heffen van de arm, waarbij het aannemelijk is dat structuren in de subacromiale ruimte hierbij een rol spelen’. De verschillende diagnoses, zoals bursitis, tendinosis calcarea, supraspinatus tendinopathie, partiële scheur van de rotator cuff, bicepspees tendinitis of rotator cuff syndroom behoren dus tot SAPS. De diagnose SAPS kan worden gesteld op basis van minimaal twee positieve fysisch diagnostische testen, bijvoorbeeld de impingement (Neer) test of de painful arc test.

Wanneer is er bij SAPS sprake van een beroepsziekte? Herhaalde of langdurige armheffing, krachtsuitoefening met de hand, hand-arm trillingen en meervoudige fysieke schouderbelasting zoals krachtsuitoefening en armheffing vergroten de kans op een schouderaandoening met 1,5 tot 2 keer. Vooral armheffing geeft een sterk verhoogd risico op SAPS, waarbij voor de dagelijkse blootstelling te denken valt aan werken met de hand op of boven schouderhoogte van ≥1 uur per dag.

Nieuw in de richtlijn is dat psychosociale risicofactoren in het werk geen of een te geringe, onafhankelijke, bijdrage hebben aan het ontstaan van SAPS. Daarom zijn alleen fysieke risicofactoren in werk vermeld in de beroepsziekteregistratierichtlijn.

Persoonsgebonden factoren die samenhangen met het een hoger risico op SAPS zijn een hogere leeftijd, genetische factoren voor degeneratie van pezen en dyskinesie van de scapula.

De werkgerelateerde risicofactoren uit de beroepsziekteregistratierichtlijn lenen zich bij uitstek voor het formuleren van preventieve maatregelen, zoals het verminderen van armheffing, het verlagen van krachtsuitoefening met de hand en het reduceren van hand-armtrillingen. De volgende preventieve maatregelen voor schouderklachten blijken effectief: aanpassing van werktijden en werksnelheid; ontspanning(soefeningen) en extra pauzes; het gebruik van hulpmiddelen zoals het instellen van de werkhoogte en krachttrainings- en oefenprogramma’s van spiergroepen rondom de schouder.

Meer weten? Raadpleeg de registratierichtlijn SAPS