Vaststellen en melden van beroepsziekten nader bekeken

Kennisontwikkeling en meer maatschappelijke aandacht kunnen bijdragen aan het verbeteren van het vaststellen en melden van beroepsziekten. Tot deze conclusie komen onderzoekers van het Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid in een onderzoek naar belemmeringen en oplossingen bij het vaststellen en melden van beroepsziekten.

In 2017 is een kwalitatief onderzoek uitgevoerd onder 24 bedrijfsartsen. Door middel van twaalf interviews en twee focusgroepen is in beeld gebracht waar zij tegenaan lopen bij het herkennen en melden van beroepsziekten.

De door de bedrijfsartsen genoemde belemmeringen voor het vaststellen van beroepsziekten zijn onzekerheid over het aandeel werk, gebrek aan informatie over blootstelling in het werk, de consequenties zoals extra gedoe en de mogelijke juridische gevolgen van een vaststelling, gebrek aan motivatie, twijfel over het nut van registratierichtlijnen en onduidelijkheid over het verschil tussen beroepsziekten en ongevallen.

Als mogelijke oplossingen voor het vaststellen worden kennisontwikkeling en maatschappelijke aandacht voor beroepsziekten genoemd. Kennisontwikkeling, waardoor artsen de bestaande richtlijnen beter kennen en situaties juist kunnen inschatten. Dit zou kunnen helpen de genoemde onzekerheid bij het vaststellen van beroepsziekten te verminderen. Ook ruimte in het contract met werkgever, toegang tot de werkvloer, extra focus, externe expertise en feedback door intercollegiale toetsing worden als oplossingen benoemd.

Onzekerheid over de vaststelling en de mogelijke consequenties spelen mee als belemmering voor het melden. Ook het ontbreken van een koppeling tussen IT-systemen vormt een belemmering. Daarnaast geven veel bedrijfsartsen het melden geen prioriteit.

Als oplossingen voor het melden opperen de deelnemers eveneens kennisontwikkeling en maatschappelijke aandacht voor beroepsziekten. Het nut van melden zou beter inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Hierdoor zouden bedrijfsartsen wellicht intrinsiek gemotiveerd raken en vaker de stap zetten om een melding te doen. Zichtbare verbeteringen op het gebied van preventie en arbeidsomstandigheden kunnen ook bijdragen aan het duidelijk maken van het nut van melden. Ook het aanzien geven aan de vaststelling van beroepsziekten, het uitsluiten van juridische gevolgen, meer tijd, externe expertise, en andere meldingsstrategieën werden als mogelijke oplossingen genoemd. Gebruiksvriendelijkheid van het IT-systeem is een terugkerend thema bij het meldingsproces.

Volledige rapport: Het vóórkomen, vaststellen en melden van beroepsziekten
Lieke Omvlee, MSc, dr. Henk F. van der Molen, dr. Teus Brand, dr. prof. Monique H.W. Frings-Dresen. AMC, Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid; Rapportnummer 17-04.

Henk van der Molen