De beroepsziekteregistratierichtlijnen voor lage rugpijn en artrose van de heup van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten zijn geactualiseerd. Deze richtlijnen beschrijven de diagnostiek en de werkgerelateerde blootstellingscriteria. Dit gebeurt aan de hand van het zes-stappenplan voor het signaleren, diagnosticeren, melden en de preventie van beroepsziekte.

Waarom is dit belangrijk? 

• Geeft inzicht in de mate van werkgerelateerdheid
• Ondersteunt de oordeelsvorming over het rapporteren van een beroepsziekte
• Biedt handvatten voor ziekte-specifieke preventie
• Gebaseerd op actuele medische kennis

Actuele medische kennis
Lage rugpijn kent vele mogelijke oorzaken en ook werk is geassocieerd met lage rugpijn. Voor de keuze van de werkgerelateerde risicofactoren is gebruik gemaakt van de meest recente literatuurstudie van voldoende kwaliteit. Dit is  Scandinavian Journal of Work, Environment & Health - Occupational mechanical exposures as risk factor for chronic low-back pain: a...’ uit 2023 door Jahn en collega’s. Zij concluderen dat voor tillen/dragen, niet-neutrale houdingen en gecombineerde mechanische blootstelling er redelijk bewijs is volgens GRADE op een schaal van hoog, redelijk, laag, en zeer laag. Dit redelijk betekent ‘er is redelijk vertrouwen in de schatting van het effect’. Voor lichaamstrillingen en zitten was dat laag (‘er is beperkt vertrouwen in de schatting van het effect’). Zeer laag (‘er is weinig vertrouwen in de schatting van het effect’) was dat voor staan/lopen.

Artrose van de heup kan mede door het werk worden veroorzaakt en/of verergerd. Voor de keuze van de werkgerelateerde risicofactoren is gebruik gemaakt van de meest recente literatuurstudie van voldoende kwaliteit. Dit is ‘Hip osteoarthritis and occupational mechanical exposures: a systematic review and meta-analysis’ uit 2024 door opnieuw Jahn en collega’s. Zij concluderen dat voor de gecombineerde mechanische blootstelling en voor tillen/dragen er een redelijke mate van zekerheid is volgens GRADE op een schaal van hoog, redelijk, laag, en zeer laag. Voor ongunstige werkhoudingen, traplopen en zitten was de mate van zekerheid laag. Zeer laag was dat voor knielen, hurken, de combinatie van knielen en hurken, staan en lopen.

Blootstellingscriteria
Doordat de bovengenoemde literatuurstudie over lage rugpijn dezelfde risicofactoren in werk voor lage rugpijn benoemt met een vergelijkbare grootte als in de vorige beroepsziekteregistratierichtlijn uit 2004, blijven de werkgerelateerde blootstellingscriteria voor lage rugpijn ongewijzigd:

Mate van arbeidsgerelateerdheid van lage rugpijn conform het scoreformulierarbeidsgerelateerdheidlrk.pdf of 

NIOSH tilindex > 2, of

Hele lichaamstrillingen > 1,15 m/s² gemiddeld over een 8‐urige werkdag. 

Voor de volgende vier werkgerelateerde blootstellingscriteria is voldoende bewijs dat het risico op artrose van de heup wordt vergroot:

Gecombineerde mechanische blootstelling: score 4 en 5 op een 5-punts Likertschaal van licht tot matig (1-3) tot (zeer) zwaar lichamelijk werk, gekenmerkt door onder andere tillen van lasten zwaarder dan 16 kg, boven schouderhoogte werken meer dan 1 uur per werkdag en buigen en draaien van de romp meer dan 1 uur per werkdag;

Tillen en dragen: minimaal 10 jaar, tillen/dragen van meer dan >20 kg >10 keer per werkdag;

Traplopen: minimaal 10 jaar, 30 trappen per werkdag;

Ongunstige werkhoudingen: minimaal 10 jaar, meer dan 2 uur per dag met gebogen romp en/of in een gedraaide statische houding.

Let op: zittend werk is een beschermende factor: denk daarbij aan meer dan 4 uur per werkdag

De beroepsziekteregistratierichtlijnen zijn hier te vinden:

Lage rugpijn

Artrose van de heup